Amitabh Bachchan: Ikona Bollywood, Aktorstwo i Dziedzictwo Filmowe Indii

0

Amitabh Bachchan, urodzony 11 października 1942 roku, to jeden z najbardziej wybitnych i wpływowych aktorów w historii indyjskiego kina. Na początku 2026 roku aktor będzie obchodził swoje 83. urodziny. Znany pod prestiżowymi przydomkami takimi jak „Big B” czy „Shahenshah”, Bachchan zrewolucjonizował przemysł filmowy, zdobywając status supergwiazdy dzięki rolom w przełomowych filmach lat 70. Jest również rekordzistą w historii indyjskiej kinematografii, posiadając na swoim koncie liczne nagrody, w tym cztery National Film Awards.

Najważniejsze fakty:

• Wiek: 81 lat (na listopad 2023 r.)
• Żona/Mąż: Jaya Bachchan
• Dzieci: Abhishek Bachchan, Shweta Bachchan Nanda
• Zawód: Aktor, producent, prezenter telewizyjny
• Główne osiągnięcie: Uznawany za jedną z największych ikon indyjskiego kina, zrewolucjonizował przemysł filmowy i zdobył status supergwiazdy.

Podstawowe informacje o Amitabhie Bachchanie

Dane biograficzne i początki kariery

Amitabh Bachchan, którego prawdziwe nazwisko brzmi Amitabh Srivastava, przyszedł na świat 11 października 1942 roku w Allahabadzie, obecnie znanym jako Prayagraj. Na początku 2026 roku aktor będzie obchodził swoje 83. urodziny. Jest powszechnie uznawany za jednego z najwybitniejszych i najbardziej wpływowych artystów w historii indyjskiego kina. Jego kariera filmowa rozpoczęła się w 1969 roku, początkowo jako narrator w filmie „Bhuvan Shome”. W tym samym roku zadebiutował aktorsko w filmie „Saat Hindustani”.

Jego wpływ na indyjski przemysł filmowy, zwłaszcza w latach 70. i 80., był tak znaczący, że francuski reżyser François Truffaut określił go mianem „jednoosobowego przemysłu” (one-man industry). Przed osiągnięciem statusu gwiazdy, jego kariera napotykała trudności, a na początku lat 70. był postrzegany jako „nieudany nowicjusz”. Przełom nastąpił w połowie lat 70. dzięki rolom w filmach takich jak „Zanjeer”, „Deewaar” i „Sholay”, które ugruntowały jego wizerunek „gniewnego młodego człowieka” (Angry Young Man).

Wczesne lata i wykształcenie

Amitabh Bachchan jest absolwentem Kirori Mal College na Uniwersytecie w Delhi. W 1962 roku uzyskał tam stopień Bachelor of Science, czyli licencjat z nauk ścisłych. Jego ojciec, Harivansh Rai Bachchan, był znanym poetą hindi, a matka, Teji Bachchan, działaczką społeczną. Nazwisko „Bachchan” noszone przez artystę ma swoje korzenie w literackim pseudonimie jego ojca, który przyjął je jako wyraz sprzeciwu wobec systemu kastowego. To właśnie pod tym nazwiskiem rodzice zapisali młodego Amitabha do szkoły.

Choć jego wczesna kariera filmowa nie była od razu pasmem sukcesów, jego determinacja i talent pozwoliły mu pokonać początkowe przeszkody. Przed debiutem filmowym, Amitabh Bachchan pracował jako dyrektor biznesowy w firmie „Bird & Company” w Kalkucie. Próbował również swoich sił w radiu, starając się o pracę lektora w All India Radio w Delhi, jednak nie przeszedł pomyślnie przesłuchania. Po zakończeniu studiów, jego ojciec starał się o posadę dla niego u Prithviraja Kapoora, jednak bezskutecznie.

Przydomki i wpływ na przemysł filmowy

W branży filmowej i wśród milionów fanów, Amitabh Bachchan znany jest pod wieloma prestiżowymi przydomkami. Najbardziej rozpoznawalne to „Angry Young Man”, nawiązujący do jego ikonicznych ról buntowniczych, „Shahenshah” (Król Królów) oraz „Big B”. Uznawany jest również za „Sadi ke Mahanayak”, co w tłumaczeniu na hindi oznacza „Supergwiazdę Stulecia”. Te tytuły odzwierciedlają jego ogromny wpływ i status w bollywoodzkim przemyśle filmowym.

Jego dominacja w latach 70. i 80. była tak wyraźna, że francuski reżyser François Truffaut nazwał go „jednoosobowym przemysłem” (one-man industry). Jego obecność na ekranie i wybór ról miały ogromny wpływ na kształtowanie się kina indyjskiego. W 1999 roku, w internetowym głosowaniu użytkowników BBC „Your Millennium”, został wybrany „największą gwiazdą estrady lub ekranu”, wyprzedzając wiele legend światowego kina.

Rodzina i życie prywatne

Pochodzenie i nazwisko

Amitabh Bachchan jest synem znanego poety hindi, Harivansha Rai Bachchana, oraz działaczki społecznej Teji Bachchan. Jego ojciec, będąc przeciwnikiem systemu kastowego, używał pseudonimu literackiego „Bachchan”, który oznacza „dziecko”. To właśnie pod tym nazwiskiem rodzice zdecydowali się zapisać swojego syna do szkoły, co przyczyniło się do jego późniejszej identyfikacji z tym nazwiskiem. Początkowo urodził się jako Amitabh Srivastava, ale nazwisko „Bachchan” stało się jego oficjalnym nazwiskiem rodowym i scenicznym.

Rodzina Bachchanów była blisko związana z wpływową dynastią polityczną Nehru-Gandhi. Amitabh był przyjacielem Rajiva i Sanjaya Gandhich, co świadczy o jego powiązaniach z kręgami władzy i polityki w Indiach. Ta bliskość z prominentnymi postaciami politycznymi miała również wpływ na jego dalsze losy, w tym na krótką przygodę z polityką.

Małżeństwo z Jayą Bhaduri

W 1973 roku Amitabh Bachchan poślubił Jayę Bhaduri, aktorkę, z którą wielokrotnie występował na ekranie. Ich związek jest jednym z najdłużej trwających i najbardziej stabilnych małżeństw w bollywoodzkim świecie show-biznesu. Para pozostaje w związku małżeńskim od ponad 52 lat, co jest dowodem ich trwałej więzi i wzajemnego wsparcia na przestrzeni lat. Ich wspólne występy na ekranie często cieszyły się ogromnym powodzeniem i stały się ważnym elementem ich karier filmowych.

Małżeństwo z Jayą Bhaduri zaowocowało również powstaniem rodziny. Jaya, sama będąc uznaną aktorką, często dzieliła się z mężem doświadczeniami zawodowymi, wspierając jego karierę. Ich wspólne życie, choć naznaczone blaskiem sławy, było również przykładem stabilności w wymagającym świecie przemysłu filmowego.

Dzieci i rodzina

Amitabh Bachchan i Jaya Bachchan mają dwoje dzieci: córkę Shwetę Bachchan Nandę oraz syna Abhisheka Bachchana. Abhishek Bachchan podążył śladami rodziców i również jest znanym aktorem w Bollywood, zdobywając uznanie za swoje role. Jego synowa, Aishwarya Rai, jest światowej sławy aktorką i byłą Miss World, co dodatkowo podkreśla status rodziny Bachchanów w świecie mediów i rozrywki. Szweta jest zamężna i również aktywnie działa w branży.

Relacje rodzinne odgrywają ważną rolę w życiu Amitabha Bachchana. Pomimo intensywnej kariery i licznych zobowiązań, zawsze znajdował czas dla swoich bliskich. Jego dzieci, Abhishek i Shweta, często pojawiają się w mediach w kontekście jego życia prywatnego, świadcząc o silnych więziach rodzinnych. Połączenie z rodziną Rai przez małżeństwo Abhisheka z Aishwaryą Rai jeszcze bardziej umocniło pozycję Bachchanów jako jednej z najbardziej wpływowych rodzin w Indiach.

Relacje z klanem Nehru-Gandhi

Rodzina Bachchanów była bardzo blisko związana z wpływową dynastią polityczną Nehru-Gandhi, która przez dekady odgrywała kluczową rolę w polityce Indii. Amitabh Bachchan utrzymywał bliskie relacje z Rajivem i Sanjaya Gandhich. Ta bliskość miała znaczący wpływ na jego życie, prowadząc go między innymi do krótkiej, ale spektakularnej kariery politycznej.

Przyjaźń z członkami dynastii Nehru-Gandhi otworzyła przed Amitabh Bachchanem drzwi do świata polityki. W 1984 roku, na prośbę swojego przyjaciela Rajiva Gandhiego, postanowił wystartować w wyborach do Lok Sabha z okręgu Allahabad. Jego zaangażowanie w politykę było jednak krótkotrwałe, a decyzje podjęte w tamtym okresie kształtowały jego późniejsze postrzeganie roli w życiu publicznym.

Kariera zawodowa

Debiut i wczesne niepowodzenia

Kariera filmowa Amitabha Bachchana rozpoczęła się w 1969 roku, jednak nie od razu jako aktor. Jego pierwszy kontakt z kinem polegał na użyczeniu głosu jako narrator w filmie „Bhuvan Shome”. W tym samym roku zadebiutował aktorsko w filmie „Saat Hindustani”. Mimo debiutu, początki jego kariery były trudne. Na początku lat 70. Amitabh Bachchan był postrzegany jako „nieudany nowicjusz”, ponieważ większość jego filmów do 30. roku życia ponosiła porażki komercyjne. Ten okres był testem jego wytrwałości i wiary we własne możliwości.

Wczesne lata kariery były naznaczone brakiem komercyjnych sukcesów, co mogło zniechęcić wielu młodych aktorów. Jednak Bachchan nie poddał się. Czekał na swoją szansę, jednocześnie zdobywając doświadczenie na planie filmowym. Fakt, że jego debiut aktorski („Saat Hindustani”) i debiut jako narrator („Bhuvan Shome”) miały miejsce w tym samym roku, pokazuje jego wczesne zaangażowanie w przemysł filmowy, nawet jeśli ścieżka do sławy była wyboista.

Przełom i wizerunek „Angry Young Man”

Prawdziwy przełom w karierze Amitabha Bachchana nastąpił w połowie lat 70. dzięki rolom w filmach takich jak „Zanjeer”, „Deewaar” i „Sholay”. Te produkcje nie tylko odniosły ogromny sukces komercyjny, ale także ukształtowały jego nowy, buntowniczy wizerunek. Od tego momentu zaczął być znany jako „gniewny młody człowiek” (Angry Young Man), co idealnie oddawało jego postacie – często walczących o sprawiedliwość outsiderów, którzy przeciwstawiali się niesprawiedliwości systemu. Ten wizerunek stał się jego znakiem rozpoznawczym i zapewnił mu status supergwiazdy.

Rola w „Zanjeer” była kluczowa dla jego kariery, otwierając drzwi do kolejnych ambitnych projektów. Filmy takie jak „Deewaar” i epickie „Sholay” ugruntowały jego pozycję jako największej gwiazdy Bollywood. Jego charyzma, intensywność gry aktorskiej i zdolność do wcielania się w postacie zmagające się z trudnościami życia sprawiły, że stał się on uwielbianym idolem milionów. Wizerunek „Angry Young Man” wpisał się na stałe w historię kina indyjskiego.

Okres największych sukcesów

Okres od 1975 do 1988 roku był złotym wiekiem w karierze Amitabha Bachchana, kiedy to regularnie pojawiał się w najbardziej dochodowych produkcjach roku. W tym czasie wystąpił w takich hitach jak „Amar Akbar Anthony”, „Don”, „Muqaddar Ka Sikandar”, „Coolie” czy „Mard”. Jego obecność na ekranie gwarantowała sukces kasowy, a filmy te na stałe wpisały się do kanonu kina indyjskiego. Jego wszechstronność pozwoliła mu wcielać się w różnorodne postacie, od bohaterów akcji po role dramatyczne i komediowe.

W tym okresie Amitabh Bachchan był niekwestionowanym królem Bollywood. Jego filmy przyciągały tłumy do kin, a jego styl życia i moda inspirowały miliony. Sukcesy takich produkcji jak „Amar Akbar Anthony” czy „Don” potwierdziły jego status ikony. Filmy takie jak „Roti Kapda Aur Makaan” czy „Abhimaan” pokazały jego umiejętności w bardziej refleksyjnych rolach.

Przerwa i wielki powrót

Po okresie wielkich sukcesów, lata 90. przyniosły pewne spowolnienie w karierze Amitabha Bachchana. Po słabszym okresie i pewnej przerwie w graniu, aktor dokonał spektakularnego powrotu na szczyt w 2000 roku. Kluczową rolę w tym renesansie odegrała jego kreacja w filmie „Mohabbatein”. Ten powrót udowodnił jego niezmienną siłę i zdolność do adaptacji w zmieniającym się świecie kina. Po 2000 roku jego kariera nabrała nowego tempa, a on sam udowodnił, że jest w stanie odnaleźć się w nowych gatunkach i formatach.

Powrót na szczyt był dowodem jego determinacji i ogromnego talentu. Film „Mohabbatein” otworzył nowy rozdział w jego karierze, pokazując go w bardziej dojrzałej roli, która również została doceniona przez widzów i krytyków. Po tym sukcesie Bachchan kontynuował pracę w licznych produkcjach, umacniając swoją pozycję jako niekwestionowanej legendy kina. Filmy takie jak „Aankhen”, „Bade Miyan Chote Miyan” czy „Bunty Aur Babli” potwierdziły jego wszechstronność.

Debiut w Hollywood

W 2013 roku Amitabh Bachchan wkroczył na międzynarodową scenę, debiutując w swojej pierwszej hollywoodzkiej produkcji. Wystąpił w filmie „Wielki Gatsby” (The Great Gatsby), gdzie wcielił się w rolę Meyera Wolfsheima. Ten występ był ważnym krokiem w jego karierze, otwierając mu drzwi do globalnej widowni i potwierdzając jego talent na arenie międzynarodowej. Choć jego rola była epizodyczna, sama obecność w tak prestiżowej produkcji miała znaczenie.

Debiut w Hollywood był symbolicznym potwierdzeniem jego statusu jako globalnej gwiazdy. Po latach dominacji w Bollywood, Bachchan udowodnił, że jego talent jest uniwersalny i potrafi odnaleźć się w międzynarodowych produkcjach. Film „Wielki Gatsby” był kolejnym dowodem na jego wszechstronność, a rola w nim podkreśliła jego zdolność do kreowania zapadających w pamięć postaci.

Nagrody i Osiągnięcia

Nagrody Filmowe

• National Film Awards (Najlepszy Aktor): 4 (za filmy „Agneepath”, „Black”, „Paa”, „Piku”)
• Nagrody Filmfare: 16 (najczęściej nagradzany artysta)
• Nominacje do Filmfare: 42 (najwięcej w historii)

Odznaczenia Państwowe i Międzynarodowe

• Padma Shri (1984)
• Padma Bhushan (2001)
• Padma Vibhushan (2015)
• Nagroda Dadasaheba Phalke (2018)
• Order Legii Honorowej (Francja, 2007)

Działalność społeczna i filantropia

Zaangażowanie w cele charytatywne

Amitabh Bachchan jest aktywnie zaangażowany w liczne cele społeczne i humanitarne. Wykorzystuje swoją ogromną sławę i wpływ do promowania kampanii zdrowotnych i edukacyjnych, starając się poprawić jakość życia obywateli. Jego działalność filantropijna obejmuje wsparcie dla różnych organizacji i inicjatyw, które mają na celu pomoc potrzebującym i podnoszenie świadomości na ważne tematy społeczne. Jest on przykładem gwiazdy, która wykorzystuje swoją pozycję do czynienia dobra.

Jego zaangażowanie w działania społeczne jest integralną częścią jego publicznego wizerunku. Działając na rzecz poprawy warunków życia i zdrowia, Bachchan inspiruje innych do podobnych działań. Jego głos ma dużą wagę, dlatego wykorzystuje go do nagłaśniania ważnych problemów i mobilizowania społeczeństwa do reakcji. Jest to świadectwo jego głębokiego zaangażowania w dobro wspólne, co wykracza poza jego karierę aktorską.

Globalny zasięg i wpływy

Amitabh Bachchan posiada ogromną rzeszę fanów nie tylko w Indiach, ale w całej diasporze południowoazjatyckiej oraz w krajach na całym świecie. Jego popularność przekracza granice kulturowe i geograficzne, czyniąc go jedną z najbardziej rozpoznawalnych postaci indyjskiego kina na świecie. Ten globalny zasięg świadczy o uniwersalności jego talentu i charyzmy.

Jego wpływ wykracza poza tradycyjne media. Jako jedna z najbardziej rozpoznawalnych twarzy reklamowych w Indiach, jego obecność w kampaniach marketingowych ma znaczący wpływ na konsumentów. Filmy takie jak „Kalki 2898 AD” czy „Shiva” jeszcze bardziej umacniają jego pozycję w przemyśle. Jest on ambasadorem kultury indyjskiej na świecie, a jego działalność zawodowa i społeczna przyczynia się do budowania pozytywnego wizerunku Indii na arenie międzynarodowej.

Polityka

Krótka kariera parlamentarna

W 1984 roku, wspierając swojego przyjaciela Rajiva Gandhiego, Amitabh Bachchan zdecydował się wkroczyć na scenę polityczną. Wystartował w wyborach do Lok Sabha z okręgu Allahabad, co było znaczącym momentem w jego karierze, łączącym świat filmu z polityką.

Jego przygoda z polityką trwała krótko. Zrezygnował z mandatu w lipcu 1987 roku, deklarując później, że polityka nie jest dla niego odpowiednim miejscem. Pomimo krótkiego stażu, jego zwycięstwo wyborcze było miażdżące, osiągając jeden z najwyższych wyników w historii Indii, pokonując doświadczonego polityka Janeshwara Mishrę.

Ciekawostki z życia Amitabha Bachchana

Pierwotne plany i znaczenie imienia

Rodzice Amitabha Bachchana planowali nadać mu imię „Inquilaab”, co oznacza „Rewolucja”. Było to imię inspirowane hasłami walki o niepodległość Indii. Ostatecznie jednak ojciec, poeta Harivansh Rai Bachchan, zdecydował się nadać mu imię Amitabh, które oznacza „blask, który nigdy nie gaśnie”. To imię idealnie odzwierciedla jego trwałą obecność i niegasnący blask w świecie kina.

Porażki i początki pracy

Na początku swojej drogi zawodowej, zanim jeszcze osiągnął sławę, Amitabh Bachchan doświadczył kilku porażek. Starał się o pracę lektora w All India Radio w Delhi, jednak nie przeszedł pomyślnie przesłuchania i został odrzucony. Zanim został aktorem, pracował jako dyrektor biznesowy w firmie „Bird & Company” w Kalkucie. Po zakończeniu studiów jego ojciec próbował załatwić mu pracę u Prithviraja Kapoora, jednak ten nie zaoferował młodemu Amitabhowi żadnego angażu.

Amitabh Bachchan, dzięki swojej niezwykłej karierze trwającej od dekad, stał się nie tylko ikoną indyjskiej kinematografii, ale również globalną gwiazdą. Jego umiejętność adaptacji, nieustanne dążenie do doskonałości i wszechstronność sprawiły, że pozostaje on inspiracją dla kolejnych pokoleń artystów. Jego wpływ na kulturę i przemysł filmowy jest niepodważalny, a jego dziedzictwo będzie żyć przez pokolenia.

Często Zadawane Pytania (FAQ)

Źródła:
https://en.wikipedia.org/wiki/Amitabh_Bachchan