Ludwig Wilhelm Erhard, urodzony 4 lutego 1897 roku w Fürth, był wybitnym niemieckim politykiem i ekonomistą, którego nazwisko jest nierozerwalnie związane z powojennym cudem gospodarczym Niemiec. Jako drugi kanclerz Niemiec Zachodnich w latach 1963–1966 oraz długoletni Minister Gospodarki (1949–1963), Erhard stał się architektem „Wirtschaftswunder” i głównym promotorem koncepcji społecznej gospodarki rynkowej (soziale Marktwirtschaft). Na dzień dzisiejszy (maj 2024) miałby 127 lat. Jego żoną była Luise Schuster, z którą doczekał się dwóch córek.
Najważniejsze fakty:
- Wiek: (Na dzień 4 lutego 2024 roku miałby 127 lat)
- Żona/Mąż: Luise Schuster
- Dzieci: Dwie córki
- Zawód: Polityk, Ekonomista
- Główne osiągnięcie: Ojciec niemieckiego „cudu gospodarczego” (Wirtschaftswunder) i twórca koncepcji społecznej gospodarki rynkowej.
Wczesne lata, rodzina i edukacja Ludwiga Erharda
Ludwig Wilhelm Erhard przyszedł na świat 4 lutego 1897 roku w Fürth, w ówczesnym Królestwie Bawarii. Wychowywał się w rodzinie kupieckiej; jego ojciec, Wilhelm Erhard, prowadził sklep z odzieżą. Mimo katolickiego wyznania ojca, Ludwig i jego rodzeństwo zostali wychowani w wierze protestanckiej. W wieku zaledwie trzech lat doświadczył choroby polio, która spowodowała deformację jego prawej stopy, co skutkowało koniecznością noszenia obuwia ortopedycznego przez całe życie. Przed podjęciem studiów odbył praktyki handlowe, a następnie pracował w sklepie ojca. Po zakończeniu I wojny światowej, ze względu na urazy uniemożliwiające pracę fizyczną, Ludwig Erhard zdecydował się na studia ekonomiczne w szkole biznesu w Norymberdze. W 1925 roku uzyskał stopień doktora (PhD) na Uniwersytecie Goethego we Frankfurcie, pracując pod kierunkiem Franza Oppenheimera.
Służba wojskowa i osobiste doświadczenia
W trakcie I wojny światowej, w 1916 roku, Ludwig Erhard zgłosił się na ochotnika do armii niemieckiej, służąc w artylerii polowej. Doświadczył służby na froncie zachodnim i wschodnim, podczas której zachorował na tyfus. Przełomowym i tragicznym momentem okazała się piąta bitwa pod Ypres (28 września 1918 roku), podczas której Erhard został ciężko ranny. Odniesione obrażenia, mimo licznych operacji, spowodowały trwałe skrócenie jego lewego ramienia. Te osobiste doświadczenia z wojny i choroby niewątpliwie wpłynęły na jego późniejsze poglądy na temat pokoju i odbudowy.
Droga do polityki i kluczowe reformy
Kariera polityczna Ludwiga Erharda była ściśle powiązana z jego ekspertyzą ekonomiczną. W 1947 roku stanął na czele komisji eksperckiej, która przygotowała kluczową reformę walutową w zachodnich strefach okupacyjnych. Jako dyrektor ekonomiczny Rady Gospodarczej Bizonii, w czerwcu 1948 roku odegrał decydującą rolę we wprowadzeniu marki niemieckiej (Deutsche Mark), waluty, która stała się symbolem odbudowy gospodarczej. Odważnie zniósł kontrolę cen i produkcji, działania wykraczające poza jego formalne uprawnienia, które okazały się kluczowe dla ratowania gospodarki. Jego najbardziej znaną książką, opublikowaną w 1957 roku, jest „Wohlstand für Alle” (Dobrobyt dla wszystkich), która stała się manifestem jego filozofii gospodarczej.
Kariera rządowa i kanclerstwo
Przez czternaście lat, od 1949 do 1963 roku, Erhard sprawował urząd Federalnego Ministra Gospodarki w rządzie Konrada Adenauera. W tym okresie stał się czołowym architektem niemieckiego „cudu gospodarczego” (Wirtschaftswunder) i głównym promotorem koncepcji społecznej gospodarki rynkowej. W 1957 roku objął dodatkowo funkcję wicekanclerza Niemiec. 16 października 1963 roku został wybrany na kanclerza RFN, przejmując urząd po ustąpieniu Konrada Adenauera. Jego kanclerstwo trwało do 1966 roku.
Polityka zagraniczna i wyzwania
Ludwig Erhard, jako polityk o ugruntowanej pozycji w dziedzinie ekonomii, miał również swoje wizje polityki zagranicznej. Rozważał niestandardowy plan zaoferowania Związkowi Radzieckiemu pomocy ekonomicznej w zamian za zjednoczenie Niemiec, jednak ten pomysł nie doczekał się realizacji. Za jego kadencji, w 1965 roku, Republika Federalna Niemiec nawiązała oficjalne stosunki dyplomatyczne z Izraelem. Jego silne wsparcie dla roli Stanów Zjednoczonych w wojnie wietnamskiej wywołało jednak napięcia wewnątrz koalicji rządowej. Kanclerstwo Ludwiga Erharda było okresem naznaczonym wyzwaniami. Jego pozycję osłabiał brak pełnego wsparcia ze strony Konrada Adenauera, co często prowadziło do konfliktów. W 1966 roku doszło do rozpadu koalicji rządowej, co było bezpośrednim skutkiem dymisji ministrów z ramienia FDP w proteście przeciwko projektowi budżetu.
Rezygnacja i późniejsze życie
W związku z zaistniałą sytuacją, Erhard oficjalnie zrezygnował z urzędu kanclerza 30 listopada 1966 roku. Po rezygnacji z funkcji kanclerza, Erhard pozostawał aktywnym członkiem Bundestagu aż do swojej śmierci, która nastąpiła 5 maja 1977 roku w Bonn. Mimo znaczących osiągnięć ekonomicznych, jako kanclerz był postrzegany jako polityk mniej zręczny niż w swojej poprzedniej roli. Jego koncepcja społecznej gospodarki rynkowej skutecznie łączyła wolny rynek z niezbędnymi zabezpieczeniami socjalnymi. Erhard był zagorzałym zwolennikiem wolnego handlu i zdecydowanym przeciwnikiem karteli. Uważał, że najlepszą polityką socjalną jest stabilna waluta i pełne zatrudnienie.
Dziedzictwo i wpływ
Ludwig Erhard jest powszechnie uznawany za jednego z najważniejszych powojennych polityków niemieckich. Jego dziedzictwo tkwi w wizji społecznej gospodarki rynkowej, która zapewniła Niemcom dobrobyt i stabilność, pokazując, że wolny rynek może współistnieć z troską o obywateli. Jego imieniem nazwano liczne szkoły zawodowe w Niemczech. Był znany z zamiłowania do palenia cygar, co stało się jego charakterystycznym znakiem rozpoznawczym w mediach. Do dziś jest symbolem niemieckiej pracowitości i sukcesu w odbudowie kraju ze zniszczeń wojennych, a jego dziedzictwo jako „ojca cudu gospodarczego” pozostaje niezmienne.
Kluczowe daty w karierze Ludwiga Erharda
| Rok | Wydarzenie |
|---|---|
| 1947 | Stanął na czele komisji eksperckiej przygotowującej reformę walutową. |
| 1948 | Odegrał kluczową rolę we wprowadzeniu marki niemieckiej (Deutsche Mark). |
| 1949–1963 | Pełnił funkcję Federalnego Ministra Gospodarki. |
| 1957 | Objął dodatkowo funkcję wicekanclerza Niemiec. |
| 1963–1966 | Sprawował urząd kanclerza RFN. |
| 1965 | Nawiązano oficjalne stosunki dyplomatyczne z Izraelem. |
| 1966 | Zrezygnował z urzędu kanclerza. |
| 1977 | Zmarł w Bonn. |
Najważniejsze publikacje Ludwiga Erharda
- „Wohlstand für Alle” (Dobrobyt dla wszystkich) – 1957
- Studium planujące powojenny ład gospodarczy – napisane w 1944 roku
- „Deutschlands Rückkehr zum Weltmarkt” – 1953
- „Deutsche Wirtschaftspolitik” – 1962
Ludwig Wilhelm Erhard pozostaje postacią kluczową dla zrozumienia powojennej historii Niemiec. Jako ojciec niemieckiego cudu gospodarczego i twórca koncepcji społecznej gospodarki rynkowej, jego wpływ na kształtowanie polityki ekonomicznej i społecznej Niemiec Zachodnich jest niepodważalny. Jego zdolność do łączenia wolnorynkowych mechanizmów z troską o dobrobyt obywateli stanowi trwałe dziedzictwo, które do dziś inspiruje.
Często Zadawane Pytania (FAQ)
Kto jest ojcem niemieckiego cudu gospodarczego?
Ludwig Erhard jest powszechnie uznawany za ojca niemieckiego cudu gospodarczego. Jako minister gospodarki RFN w latach 1949-1963 wprowadził politykę ordoliberalizmu, która przyczyniła się do szybkiego odbudowy i rozwoju gospodarki Niemiec Zachodnich po II wojnie światowej.
Dlaczego Ludwig Erhard zrezygnował?
Ludwig Erhard zrezygnował z funkcji kanclerza Republiki Federalnej Niemiec w 1966 roku. Powodem była utrata większości w Bundestagu przez jego partię, CDU/CSU, po tym, jak mniejsi partnerzy koalicyjni wycofali swoje poparcie.
Źródła:
https://en.wikipedia.org/wiki/Ludwig_Erhard
