Maria Callas: Primadonna stulecia, ikona opery

0

Maria Callas, urodzona 2 grudnia 1923 roku w Nowym Jorku, na stałe zapisała się w historii muzyki jako jedna z najwybitniejszych śpiewaczek operowych XX wieku, zyskując nieoficjalny tytuł „La Divina”. Choć jej życie naznaczone było wieloma osobistymi dramatami i burzliwymi związkami, w tym głośnym romansem z Arystotelesem Onassisem, to właśnie jej niezwykły talent wokalny i aktorski zrewolucjonizował świat opery, przywracając blask zapomnianym dziełom i definiując na nowo rolę primadonny. W wieku zaledwie 53 lat odeszła 16 września 1977 roku, pozostawiając po sobie niezatarte dziedzictwo, które do dziś stanowi wzór dla kolejnych pokoleń artystek.

Najważniejsze fakty:

• Wiek: 53 lata (w momencie śmierci)
• Żona/Mąż: Brak informacji o obecnym małżonku (poślubiła Giovanniego Battistę Meneghiniego)
• Dzieci: Brak
• Zawód: Śpiewaczka operowa
• Główne osiągnięcie: Rewolucjonizacja śpiewu operowego i przywrócenie blasku dziełom bel canto

Podstawowe informacje o Marii Callas

Prawdziwe nazwisko Marii Callas brzmiało Maria Anna Cecilia Sophia Kalogeropoulou. Jednak na jej nowojorskim akcie urodzenia widnieje uproszczona forma Sophie Cecilia Kalos. Urodziła się 2 grudnia 1923 roku w szpitalu Flower Fifth Avenue Hospital na Manhattanie, w Nowym Jorku. Była córką greckich imigrantów, a jej ojciec, pragnąc ułatwić wymowę rodowego nazwiska Kalogeropoulos w Stanach Zjednoczonych, skrócił je najpierw do „Kalos”, a następnie do „Callas”. Callas posiadała potrójne powiązania państwowe – była obywatelką Grecji i Włoch. Obywatelstwa amerykańskiego zrzekła się w 1966 roku. Zmarła 16 września 1977 roku w Paryżu, mając zaledwie 53 lata. Zgodnie z jej ostatnią wolą, prochy zostały rozproszone nad Morzem Egejskim w Grecji, co podkreślało jej silną więź z greckimi korzeniami.

Rodzina i życie osobiste

Życie osobiste Marii Callas było skomplikowane i naznaczone trudnymi relacjami rodzinnymi. Jej rodzice, George i Litsa, tworzyli niedopasowaną parę – ojciec był człowiekiem spokojnym, pozbawionym artystycznych ambicji, podczas gdy matka była ambitna towarzysko i marzyła o karierze w sztuce. Ogromnym ciosem dla rodziny, a także jednym z powodów emigracji do USA, była śmierć brata Marii, Vassilisa, na zapalenie opon mózgowych latem 1922 roku. Litsa, będąc przekonaną o narodzinach syna, przez pierwsze cztery dni życia nowo narodzonej Marii odmawiała spojrzenia na córkę. Callas czuła się niekochana i postrzegała siebie jako „brzydkie kaczątko”, będąc otyłą i mało popularną w porównaniu do swojej pięknej siostry Jackie. Twierdziła, że matka odebrała jej dzieciństwo, zmuszając ją do śpiewania. Szczególnie bolesne były doświadczenia z czasów okupacji Grecji, kiedy to matka zmuszała młodą Marię do kontaktów z włoskimi i niemieckimi żołnierzami w celu zdobycia jedzenia i pieniędzy dla rodziny. Po nieudanej próbie pogodzenia się z matką w 1950 roku, Maria całkowicie zerwała z nią kontakt.

W 1949 roku Maria Callas poślubiła Giovanniego Battistę Meneghiniego. Jej najsłynniejszym i najbardziej medialnym związkiem był jednak trwający w latach 1959–1968 romans z greckim magnatem transportowym Arystotelesem Onassisem. Ten głośny związek, często opisywany przez tabloidy, stanowił znaczący wątek w jej burzliwym życiu prywatnym.

Edukacja muzyczna Marii Callas

Początki edukacji muzycznej Marii Callas miały miejsce w Grecji. Po powrocie do Aten w 1937 roku, jej próba dostania się do Konserwatorium Ateńskiego zakończyła się niepowodzeniem z powodu braku znajomości teorii muzyki. Pierwszą nauczycielką, która dostrzegła jej potencjał, była Maria Trivelli. To ona jako pierwsza zidentyfikowała, że Callas nie jest kontraltem, lecz sopranem dramatycznym, i pracowała nad podniesieniem skali jej głosu. Jako nastolatka Maria wykazywała się niezwykłą dyscypliną i wręcz fanatyzmem w nauce, poświęcając na ćwiczenia po 5-6 godzin dziennie i spędzając w Konserwatorium od rana do wieczora. Kluczową rolę w jej edukacji odegrała hiszpańska sopranistka Elvira de Hidalgo, która przekazała jej tajniki techniki *bel canto*. De Hidalgo kładła nacisk na utrzymanie nawet ciężkiego głosu w lekkości i elastyczności, ucząc ją skomplikowanych ozdobników, skal i tryli. Callas wierzyła, że technika *bel canto* stanowi rodzaj „kaftana bezpieczeństwa”, czyli twardego treningu wymagającego żelaznej dyscypliny.

Kariera zawodowa

Debiut zawodowy Marii Callas miał miejsce w trudnych czasach, w lutym 1941 roku, kiedy to wcieliła się w niewielką rolę Beatrice w operetce „Boccaccio” Franza von Suppé. Jej pierwszą główną rolą była Tosca w sierpniu 1942 roku, a jej interpretacja została uznana za genialną, co skłoniło krytyków do nazwania jej „nową gwiazdą na greckim firmamencie”. Kolejnym znaczącym triumfem był występ jako Leonora w greckojęzycznej produkcji „Fidelio” Beethovena w starożytnym Odeonie Heroda Attyka w 1944 roku. 14 września 1945 roku Callas opuściła Grecję, powracając do USA z zamiarem odnalezienia ojca i rozwoju kariery na arenie międzynarodowej. Choć urodziła się w Nowym Jorku, to Europa stała się miejscem, gdzie jej talent został w pełni doceniony.

Maria Callas była fenomenem ze względu na niezwykłą wszechstronność repertuaru, obejmującego dzieła od klasycznej *opera seria*, przez utwory Donizettiego i Belliniego, aż po wymagające partie Verdiego, Pucciniego i Wagnera. Jej debiut zawodowy w lutym 1941 roku w operetce „Boccaccio” był dopiero początkiem drogi do sławy. Przełomową rolą okazała się Tosca w 1942 roku, a jej występ w „Fidelio” w 1944 roku ugruntował jej pozycję. W 1945 roku Maria Callas powróciła do Nowego Jorku, by rozwijać karierę na arenie międzynarodowej.

Maria Callas zrewolucjonizowała operę, przywracając zapomniane dzieła *bel canto* i kładąc nacisk na prawdę dramatyczną w śpiewie. Jej zdolność do wykonywania partii koloraturowych w połączeniu z potężnym głosem dramatycznym sprawiła, że stała się ikoną. Choć używała nazwiska Callas, zawsze podkreślała swoje greckie pochodzenie i dumę z korzeni. Jej historia pokazuje, że początkowe odrzucenie przez szkołę muzyczną nie przekreśla szansy na światową karierę.

Muzyka i głos Marii Callas

Głos Marii Callas charakteryzował się ciepłym, lirycznym i intensywnym tonem, który według jej nauczycielki Marii Trivelli „wirował i buchał jak płomień”. Posiadała niesamowitą naturalną biegłość i umiejętność wykonywania najtrudniejszych arii z najwyższą muzykalnością. Jej wszechstronność repertuarowa, od *opera seria* po dramatyczne dzieła Verdiego i Wagnera, była fenomenem. Tytuł „La Divina”, nadany jej dzięki niezwykłym talentom muzycznym i aktorskim, doskonale oddawał jej pozycję w świecie opery. Leonard Bernstein nazwał ją „Biblią opery”, co podkreślało jej autorytet. Callas znana była z niezwykłej dbałości o tekst i znaczenie słów, a nie tylko o czystość dźwięku, co pozwalało jej na głębokie wcielanie się w odgrywane postacie. Jej interpretacje były pełne prawdy dramatycznej, co stanowiło przełom w sposobie postrzegania ról operowych.

Warto wiedzieć: Maria Callas posiadała rzadki dar aktorski, który pozwalał jej całkowicie wcielać się w odgrywane postacie, co w połączeniu z jej głosem stanowiło synergiczne połączenie talentów.

Nagrody i osiągnięcia

Choć życie Marii Callas zakończyło się przedwcześnie, jej dziedzictwo jest wciąż żywe. W 2006 roku magazyn „Opera News” uznał ją za najlepiej sprzedającą się wokalistkę muzyki klasycznej i definicję „divy jako artystki”. Została uhonorowana nagrodą Grammy za całokształt twórczości, co potwierdza jej niezatarty wpływ na historię muzyki. Posiadała również tytuł Commendatore OMRI – Orderu Zasługi Republiki Włoskiej, co było wyrazem uznania dla jej wkładu w kulturę Włoch. Do dziś pozostaje punktem odniesienia dla wszystkich sopranistek podejmujących się ról z repertuaru włoskiego, a jej nagrania są wciąż chętnie kupowane, co świadczy o jej nieprzemijającej popularności.

Zdrowie i przemiany Marii Callas

Maria Callas zmagała się z problemami zdrowotnymi, które wpływały na jej życie i karierę. Cierpiała na silną krótkowzroczność, co sprawiało, że na scenie była niemal ślepa i musiała polegać na swojej intuicji. Jedną z najbardziej widocznych transformacji w jej życiu była drastyczna utrata wagi w połowie kariery. Ta metamorfoza fizyczna, choć uczyniła ją jedną z najelegantszych kobiet swoich czasów i ikoną stylu, według wielu mogła przyczynić się do osłabienia jej głosu.

Kontrowersje i skandale w życiu Marii Callas

Życie Marii Callas było nieodłącznie związane z kontrowersjami i skandalami, które często przyćmiewały jej osiągnięcia artystyczne. Przez lata prasa żyła rzekomym konfliktem między Callas a włoską sopranistką Renatą Tebaldi. Na początku kariery w Grecji inne śpiewaczki próbowały uniemożliwić jej występy i wyśmiewały ją w kulisach, zazdroszcząc jej talentu. Media często skupiały się na jej rzekomo trudnym charakterze i wybuchowym temperamencie. Jej burzliwe życie prywatne, a zwłaszcza romans z greckim miliarderem Arystotelesem Onassisem, był stałym tematem tabloidów na całym świecie. Ten związek, często określany jako maria callas i arystoteles, wywoływał ogromne zainteresowanie.

Warto wiedzieć: Romans z Arystotelesem Onassisem, trwający w latach 1959–1968, był jednym z najszerzej komentowanych związków w świecie show-biznesu, przyciągając uwagę mediów na całym świecie.

Ciekawostki i dziedzictwo

Maria Callas, poza swoim niezwykłym talentem wokalnym, była postacią pełną fascynujących anegdot. W latach 1937–1945 mieszkała w Atenach, a jej dawne mieszkanie do dziś jest kojarzone z jej pobytem w Grecji. Wierzyła w „kaftan bezpieczeństwa” techniki *bel canto*, traktując ją jako bardzo twardy trening wymagający dyscypliny. Jej powrót do USA w 1945 roku był motywowany chęcią ponownego nawiązania kontaktu z ojcem, George’em. Choć urodziła się w Nowym Jorku, to Europa stała się miejscem, gdzie jej talent został w pełni doceniony. Decyzja o rozproszeniu prochów nad Morzem Egejskim podkreśliła jej silną więź z greckimi korzeniami. Po drastycznej utracie wagi stała się jedną z najelegantszych kobiet swoich czasów, inspirując świat mody.

Callas słynęła z pracowitości i uczyła się nawet od najmniej utalentowanych kolegów, uważając, że z każdego doświadczenia można wyciągnąć lekcję. Zrewolucjonizowała operę, przywracając zapomniane dzieła *bel canto* i kładąc nacisk na prawdę dramatyczną w śpiewie. Ostatnie lata życia spędziła w izolacji w swoim paryskim mieszkaniu, co dodaje tragizmu jej biografii. Do dziś pozostaje punktem odniesienia dla wszystkich sopranistek podejmujących się ról z repertuaru włoskiego, a jej dziedzictwo jako „La Divina” jest niezaprzeczalne. Jej historia pokazuje, że początkowe odrzucenie przez szkołę nie przekreśla szansy na światową karierę, a doświadczenia z czasów okupacji ukształtowały jej twardy charakter i determinację w dążeniu do celu.

• Prawdziwe nazwisko: Maria Anna Cecilia Sophia Kalogeropoulou
• Uproszczone nazwisko na akcie urodzenia: Sophie Cecilia Kalos
• Data urodzenia: 2 grudnia 1923
• Miejsce urodzenia: Nowy Jork, USA
• Obywatelstwo: Grecja, Włochy
• Data zrzeczenia się obywatelstwa USA: 1966
• Data śmierci: 16 września 1977
• Miejsce śmierci: Paryż
• Wiek w momencie śmierci: 53 lata

• Nauczycielka (pierwsza): Maria Trivelli
• Nauczycielka (kluczowa dla techniki bel canto): Elvira de Hidalgo
• Technika nauczania: Bel canto
• Długość nauki dziennie (nastolatka): 5-6 godzin

• Debiut zawodowy (rola): Beatrice w „Boccaccio”
• Data debiutu: Luty 1941
• Pierwsza główna rola (rola): Tosca
• Data pierwszej głównej roli: Sierpień 1942
• Ważny występ: Leonora w „Fideliu”
• Data wyjazdu do Ameryki: 14 września 1945

• Tytuł nadany przez krytyków: „La Divina” (Boska)
• Określenie Leonarda Bernsteina: „Biblia opery”
• Opis głosu wg M. Trivelli: „wirował i buchał jak płomień”

• Uznanie pośmiertne (magazyn): Opera News (2006)
• Nagroda: Grammy Lifetime Achievement Award
• Wyróżnienie: Order Zasługi Republiki Włoskiej (Commendatore OMRI)

• Problem zdrowotny: Silna krótkowzroczność
• Metamorfoza w połowie kariery: Drastyczna utrata wagi

• Domniemana rywalka: Renata Tebaldi
• Okres romansu z Arystotelesem Onassisem: 1959–1968

• Mieszkanie w Atenach: Lata 1937–1945
• Koncepcja techniki bel canto: „strait-jacket”
• Cechy artystyczne: Dar dramatyczny, pracowitość, dbałość o tekst
• Wpływ na operę: Przywrócenie dzieł bel canto, nacisk na prawdę dramatyczną
• Ostatnie lata życia: Izolacja w Paryżu
• Dziedzictwo: Punkt odniesienia dla sopranistek
• Ikona stylu: Po utracie wagi

Historia Marii Callas jest nie tylko opowieścią o niezwykłym talencie wokalnym, ale także o sile charakteru, determinacji i walce o swoje miejsce w świecie sztuki. Jej wpływ na operę jest nieoceniony, a jej dziedzictwo jako „La Divina” wciąż inspiruje i fascynuje kolejne pokolenia miłośników muzyki klasycznej.

Często Zadawane Pytania (FAQ)

Źródła:
https://en.wikipedia.org/wiki/Maria_Callas