Miguel de Cervantes: Rycerz Błędnego Rycerza i twórca Don Kichota

0

Miguel de Cervantes Saavedra, urodzony 29 września 1547 roku w Alcalá de Henares, jest powszechnie uznawany za najwybitniejszego pisarza języka hiszpańskiego i jednego z najważniejszych twórców literatury światowej. Jego życie, pełne przygód, trudności i literackich triumfów, dobiegło końca 22 kwietnia 1616 roku w Madrycie. Choć za życia zmagał się z problemami finansowymi i nawet niewolą, jego dzieło, a zwłaszcza legendarny „Don Kichot”, na zawsze odmieniło oblicze powieściopisarstwa, czyniąc go autorem, który stworzył pierwszą nowoczesną powieść. Jego wpływ jest tak znaczący, że język hiszpański często określany jest mianem „języka Cervantesa”.

Miguel de Cervantes Saavedra miał 68 lat w momencie swojej śmierci. Choć jego dokładne wykształcenie nie jest w pełni udokumentowane, a za życia zmagał się z problemami finansowymi, a nawet trafił do niewoli u piratów berberyjskich, jego literacki dorobek pozostaje niekwestionowanym świadectwem geniuszu. W przeciwieństwie do wielu współczesnych mu twórców, do dziś nie zachował się żaden uwierzytelniony portret pisarza, co dodaje mu pewnej tajemniczości.

Najważniejsze fakty:

• Wiek: W momencie śmierci miał 68 lat.
• Żona/Mąż: Był żonaty z Cataliną de Salazar y Palacios.
• Dzieci: Miał jedną nieślubną córkę, Isabel.
• Zawód: Pisarz, żołnierz.
• Główne osiągnięcie: Autor „Don Kichota”, uznawanego za pierwszą nowoczesną powieść.

Podstawowe informacje o Miguelu de Cervantesie

Miguel de Cervantes y Saavedra, bo tak brzmiało jego pełne nazwisko, które przyjął w późniejszym życiu, jest postacią, której biografia równie barwna i pełna zwrotów akcji, co jego słynne dzieła. Urodzony 29 września 1547 roku w Alcalá de Henares, zmarł 22 kwietnia 1616 roku w Madrycie. Choć powszechnie znany jako Miguel de Cervantes Saavedra, sam pisarz podpisywał się jako „Cerbantes”, a formę z „v” spopularyzowali jego drukarze. W przeciwieństwie do wielu współczesnych mu twórców, do dziś nie zachował się żaden uwierzytelniony portret pisarza, co dodaje mu pewnej tajemniczości.

Mimo ogromnej sławy, jaką cieszy się dzisiaj, Cervantes spędził większość swojego życia w relatywnym ubóstwie. Za życia często borykał się z zapomnieniem, co przyczyniło się do zaginięcia wielu jego wczesnych prac literackich. Do dziś nie zachował się żaden uwierzytelniony portret pisarza; najbardziej znany wizerunek, przypisywany Juanowi de Jáuregui, pozostaje niepotwierdzony.

Rodzina i życie prywatne Miguela de Cervantesa

Miguel de Cervantes był drugim synem Rodrigo de Cervantesa, chirurga-cyrulika, oraz Leonor de Cortinas. Jego ojciec borykał się z nieustannymi długami, co miało znaczący wpływ na sytuację materialną rodziny. W latach 1553–1554 Rodrigo de Cervantes trafił do więzienia za długi, w tym trudnym okresie rodzinę utrzymywała zaradna matka, Leonor de Cortinas. Miguel miał liczne rodzeństwo: braci Andrésa, Rodrigo i Juana, oraz siostry Andreę, Luisę i Magdalenę. Z bratem Rodrigo służył później wspólnie w wojsku w Neapolu.

Cervantes ożenił się z Cataliną de Salazar y Palacios. Miał jedną córkę, Isabel, urodzoną około 1584 roku, która była dzieckiem nieślubnym. Istnieją spory badaczy dotyczące jego korzeni etnicznych; niektórzy sugerują, że jego rodzice mogli być „Nowymi Chrześcijanami” (katolikami pochodzenia żydowskiego).

Kariera wojskowa i niewola Miguela de Cervantesa

W 1570 roku Miguel de Cervantes zaciągnął się do pułku piechoty hiszpańskiej marynarki wojennej. Jego kariera wojskowa była naznaczona odwagą i poświęceniem. W październiku 1571 roku wziął udział w historycznej bitwie pod Lepanto na pokładzie statku „Marquesa”. Mimo gorączki, walczył dzielnie, otrzymując trzy rany postrzałowe: dwa postrzały w klatkę piersiową i jeden, który trwale pozbawił go sprawności w lewej ręce. Ta niepełnosprawność stała się jego cechą charakterystyczną i mogła wpłynąć na jego późniejszy przydomek (Jednoręki spod Lepanto).

Pięć lat później, w 1575 roku, podczas powrotu do Hiszpanii, Cervantes został schwytany przez piratów berberyjskich. Spędził pięć lat w niewoli w Algierze, skąd wielokrotnie próbował uciec. Został ostatecznie wykupiony przez rodziców i zakon Trynitarzy, po czym w 1580 roku powrócił do Madrytu. W trakcie tej burzliwej podróży, jego życie obfitowało w wydarzenia, które z pewnością zainspirowały jego późniejsze dzieła.

Kariera zawodowa i problemy finansowe Miguela de Cervantesa

Ponieważ pisanie nie przynosiło mu wystarczających dochodów, Miguel de Cervantes musiał szukać innych źródeł utrzymania. Pracował jako agent zaopatrzeniowy hiszpańskiej Marynarki Wojennej, a także jako księgowy i rządowy poborca podatków. Praca ta wiązała się z licznymi podróżami po kraju. Jego obowiązki urzędnicze wiązały się z licznymi problemami finansowymi i oskarżeniami o nieprawidłowości w rachunkach, co dodatkowo komplikowało jego życie.

Mimo trudności finansowych, Cervantes nie porzucił pisania. Jego życie było naznaczone ciągłym poszukiwaniem stabilności, zarówno finansowej, jak i osobistej. Problemy te mogły wpłynąć na jego twórczość, nadając jej głębi i realizmu, które tak cenimy w jego dziełach.

Najważniejsze osiągnięcia literackie Miguela de Cervantesa

Najważniejszym dziełem Miguela de Cervantesa, które przyniosło mu nieśmiertelną sławę, jest „Don Kichot” (wydany w dwóch częściach w 1605 i 1615 roku). Powieść ta jest powszechnie uznawana za pierwszą nowoczesną powieść w historii literatury. Wielu wybitnych autorów określiło „Don Kichota” mianem „najlepszej książki wszech czasów”. To właśnie dzięki tej powieści, opowiadającej o przygodach przemyślnego szlachcica don Kichota z Manczy, Cervantes zyskał miano geniusza literatury.

Jednak dorobek Cervantesa wykracza poza jego najsłynniejsze dzieło. W 1585 roku wydał swoją pierwszą powieść pasterską „La Galatea”. Jest również autorem zbioru 12 opowiadań zatytułowanego „Nowele przykładne” (*Novelas ejemplares*). Napisał także poemat „Podróż na Parnas”. Rok po jego śmierci, w 1617 roku, wydano powieść „Niezwyczajne przygody Persilesa i Sigismundy” (*Los trabajos de Persiles y Sigismunda*), która stanowiła jego ostatnie dzieło.

Najważniejsze dzieła Miguela de Cervantesa

• „La Galatea” (1585)
• „Nowele przykładne” (1613)
• „Podróż na Parnas” (poemat)
• „Don Kichot” (część I – 1605, część II – 1615)
• „Niezwyczajne przygody Persilesa i Sigismundy” (wydana pośmiertnie w 1617)

Zdrowie i cechy szczególne Miguela de Cervantesa

Rany odniesione w bitwie pod Lepanto w 1571 roku miały trwały wpływ na zdrowie Miguela de Cervantesa. Stracił władzę w lewej ręce i dłoni, co stało się jego cechą charakterystyczną i mogło wpłynąć na jego późniejszy przydomek (Jednoręki spod Lepanto). W „Nowelach przykładnych” Cervantes sam określił siebie jako osobę jąkającą się. Wielu badaczy, wskazując na powtarzające się wzmianki w jego pismach, uznaje jąkanie za rzeczywistą wadę wymowy pisarza.

Te fizyczne ułomności, choć trudne, nie przeszkodziły mu w tworzeniu dzieł o niezwykłej sile wyrazu i głębi psychologicznej. Jego zdolność do przekształcania własnych doświadczeń w uniwersalne historie jest jednym z kluczy do jego literackiego geniuszu.

Kontrowersje i mniej znane fakty z życia Miguela de Cervantesa

Życie Miguela de Cervantesa nie było pozbawione kontrowersji. W 1569 roku wydano nakaz aresztowania Miguela de Cervantesa za zranienie niejakiego Antonio de Sigury w pojedynku. Pojedynek ten uznaje się za główny powód jego nagłego wyjazdu z Madrytu do Rzymu. Tam szukał schronienia w służbie u kardynała Giulio Acquavivy. Według tradycji miejscowości Argamasilla de Alba, Cervantes miał być więziony w tzw. jaskini Medrano na początku XVII wieku. To właśnie w tym więziennym odosobnieniu, według tej legendy, miał narodzić się pomysł na postać Don Kichota i tam miały powstać pierwsze fragmenty powieści.

Jego formalne wykształcenie nie jest w pełni udokumentowane przez historyków, jednak przypuszcza się, że Cervantes mógł uczęszczać do kolegium jezuickiego w Sewilli. Mimo ogromnej sławy, jaką cieszy się dzisiaj, Cervantes spędził większość swojego życia w relatywnym ubóstwie. Za życia często borykał się z zapomnieniem, co przyczyniło się do zaginięcia wielu jego wczesnych prac literackich. Jego postać upamiętnia Monumento a Miguel de Cervantes w Madrycie z 1929 roku, a także posiada swoją statuę w porcie Naupactus (dawne Lepanto). Plac przed kościołem w Alcalá de Henares, gdzie został ochrzczony, nosi dziś jego imię. Postać Cervantesa i jego bohaterowie pojawiają się w licznych odniesieniach w telewizji i kulturze popularnej.

Znaczące daty z życia Miguela de Cervantesa

Warto wiedzieć: Znaczenie nazwiska Saavedra, według historyk Luce López-Baralt, mogło być nawiązaniem do arabskiego słowa *shaibedraa* oznaczającego „jednoręki”, co stanowi intrygujące powiązanie z jego losem po bitwie pod Lepanto.

Miguel de Cervantes, mimo życiowych trudności i osobistych ułomności, stworzył dzieła, które nie tylko przetrwały wieki, ale wciąż inspirują i poruszają czytelników na całym świecie, cementując jego pozycję jako jednego z filarów literatury uniwersalnej.

Często Zadawane Pytania (FAQ)

Źródła:
https://en.wikipedia.org/wiki/Miguel_de_Cervantes