Nat King Cole: L.O.V.E. i muzyczna legenda jazzu i popu

0

Nat King Cole, urodzony jako Nathaniel Adams Coles 17 marca 1919 roku w Montgomery w stanie Alabama, był wszechstronnie utalentowanym amerykańskim piosenkarzem, pianistą jazzowym i aktorem. Jest powszechnie uznawany za jednego z najważniejszych i najbardziej wpływowych artystów w historii amerykańskiej muzyki popularnej. Jego charakterystyczne, aksamitne brzmienie głosu oraz niezapomniane przeboje, takie jak „Unforgettable” i „Mona Lisa”, ugruntowały jego pozycję jako ikony muzyki XX wieku. Cole zasłynął również jako pionier, prowadząc pierwszy ogólnokrajowy program rozrywkowy dla Afroamerykanów, „The Nat King Cole Show”. Jego życie prywatne było naznaczone głębokimi więziami rodzinnymi; był ojcem pięciorga dzieci, w tym znanej piosenkarki Natalie Cole.

Kariera Nata King Cole’a, trwająca od 1934 do 1965 roku, była niezwykle bogata i zróżnicowana. Jego muzyczne dziedzictwo obejmuje nie tylko jazz i pop, ale także znaczący wkład w muzykę latynoamerykańską. Pomimo przedwczesnej śmierci w wieku 45 lat, jego nagrania wciąż cieszą się ogromną popularnością, a jego wpływ na kolejne pokolenia artystów jest nieoceniony.

Najważniejsze fakty:

• Wiek: Na marzec 2024 roku miałby 105 lat.
• Żona/Mąż: Maria Hawkins Cole (od 1948 do 1965), Nadine Robinson (1937–1948).
• Dzieci: Natalie Cole, Carole Cole, Nat Kelly Cole, Casey Cole, Timolin Cole.
• Zawód: Piosenkarz, pianista jazzowy, aktor.
• Główne osiągnięcie: Przełomowy program telewizyjny „The Nat King Cole Show”, ponadczasowe przeboje muzyczne, pionierska kariera dla Afroamerykanów.

Podstawowe informacje o Nat King Cole’u

Dane biograficzne

Nathaniel Adams Coles, powszechnie znany jako Nat King Cole, urodził się 17 marca 1919 roku w Montgomery w stanie Alabama. Swoją sceniczną karierę rozpoczął od skróconej formy imienia i pseudonimu, pod którym zyskał międzynarodową sławę. Artysta zmarł przedwcześnie 15 lutego 1965 roku w Santa Monica w Kalifornii, mając zaledwie 45 lat. Jego wszechstronny talent obejmował śpiew, grę na pianinie jazzowym i aktorstwo, a jego aktywność artystyczna trwała nieprzerwanie od 1934 do 1965 roku. Charakterystyczny podpis Nata King Cole’a stał się symbolem rozpoznawalności, a jego unikalny głos na stałe zapisał się w annałach amerykańskiej muzyki popularnej jako jeden z najbardziej cenionych i charakterystycznych.

Życie prywatne i rodzinne

Pochodzenie i wczesne lata

Wczesne lata życia Nata King Cole’a były głęboko zakorzenione w środowisku religijnym i muzycznym. W 1923 roku, gdy miał zaledwie cztery lata, jego rodzina przeniosła się do Chicago. Tam jego ojciec, Edward Coles, pełnił funkcję pastora baptystycznego. Kluczową postacią w jego muzycznym rozwoju była matka, Perlina Coles, która była organistką w kościele i to ona nauczyła młodego Nata podstaw gry na tym instrumencie. Te pierwsze doświadczenia muzyczne stały się fundamentem jego przyszłej, błyskotliwej kariery.

Relacje i rodzina

Pierwsze małżeństwo

Pierwszą żoną Nata King Cole’a była Nadine Robinson, tancerka związana z popularnym musicalem „Shuffle Along”. Ich związek małżeński został zawarty w 1937 roku, kiedy artysta miał zaledwie 18 lat.

Drugie małżeństwo

Zaledwie sześć dni po formalnym zakończeniu pierwszego małżeństwa, 28 marca 1948 roku, Nat King Cole poślubił piosenkarkę Marię Hawkins. Uroczystość odbyła się w historycznym kościele baptystycznym Abyssinian w Harlemie.

Dzieci

Nat King Cole był ojcem pięciorga dzieci: Natalie Cole (biologiczna córka, piosenkarka), Carole (adoptowana córka), Nat Kelly Cole (adoptowany syn), oraz bliźniaczki Casey i Timolin Cole.

Działalność w wolnomularstwie

Nat King Cole był również aktywnym członkiem wolnomularstwa. W styczniu 1944 roku został przyjęty do loży Thomas Waller Lodge No. 49 w Kalifornii, co świadczy o jego zaangażowaniu w życie społeczne i braterskie organizacje.

Kariera zawodowa

Chronologia kariery

• 1934: Rozpoczęcie kariery artystycznej.
• 1936: W wieku 15 lat porzuca szkołę średnią; zakłada sekstet z bratem Eddiem i nagrywa pierwsze single dla wytwórni Decca.
• Lata 30. i 40.: Powołanie do życia King Cole Trio z basistą Wesleyem Princem i gitarzystą Oscarem Moore’em.
• 1944: Wielki sukces tria z utworem „Straighten Up and Fly Right”.
• 1950: Rozpoczęcie kariery solowej, stopniowe odejście od czystego jazzu na rzecz tradycyjnego popu i ballad.
• 1956–1957: Prowadzenie programu „The Nat King Cole Show” na antenie NBC.
• 1953: Występ w filmie „The Blue Gardenia”.
• 1958: Występ w filmie „St. Louis Blues”, wcielenie się w postać W.C. Handy’ego.
• 1965: Zakończenie kariery artystycznej w związku ze śmiercią.

Początki kariery

Kariera Nata King Cole’a nabrała tempa już w wieku nastoletnim. Mając 15 lat, opuścił szkołę średnią, by wraz z bratem Eddiem założyć sekstet. W 1936 roku zespół nagrał swoje pierwsze single dla wytwórni Decca, co stanowiło znaczący krok w jego artystycznej drodze. Już na tym etapie młody artysta wykazywał się talentem i ambicją, które wkrótce miały zaowocować międzynarodową sławą.

King Cole Trio

Jednym z kluczowych momentów w karierze Nata King Cole’a było założenie King Cole Trio. Zespół, w którym oprócz niego na pianinie występował basista Wesley Prince i gitarzysta Oscar Moore, szybko zdobył uznanie na scenie jazzowej. Nazwa grupy, nawiązująca do popularnej dziecięcej rymowanki, nadała zespołowi charakterystyczny wizerunek. Przełomowym utworem okazał się hit tria z 1944 roku – „Straighten Up and Fly Right”, który ugruntował pozycję zespołu jako czołowej grupy wytwórni Capitol Records. The King Cole Trio stało się synonimem innowacyjnego podejścia do jazzu, z Cole’em na czele jako liderem i wokalistą.

Kariera solowa i zmiana stylu

Od 1950 roku Nat King Cole zaczął rozwijać swoją karierę solową, co wiązało się z odejściem od czystego jazzu w kierunku tradycyjnego popu i ballad. Ta zmiana stylistyczna okazała się niezwykle trafiona, przynosząc mu ogromny sukces komercyjny i poszerzając grono jego odbiorców. Jego ciepły i aksamitny głos doskonale komponował się z melodyjnymi utworami, a ballady takie jak „Unforgettable”, „Mona Lisa” czy „Nature Boy” stały się ponadczasowymi hitami. Jego sposób interpretacji, często opisywany jako „najlepiej frazujący piosenkarz”, zyskał szerokie uznanie krytyków i publiczności.

Kariera aktorska

Oprócz działalności muzycznej, Nat King Cole próbował swoich sił także jako aktor. Wystąpił w kilku filmach, w tym w „The Blue Gardenia” z 1953 roku. Szczególnie zapamiętana była jego rola w filmie „St. Louis Blues” z 1958 roku, gdzie wcielił się w postać legendarnego kompozytora bluesowego W.C. Handy’ego. Choć aktorstwo nie było jego głównym obszarem działalności, obecność na ekranie świadczyła o jego wszechstronności artystycznej.

Telewizja

Nat King Cole zapisał się również w historii telewizji. W latach 1956–1957 prowadził program „The Nat King Cole Show” na antenie stacji NBC. Był to pierwszy ogólnokrajowy program rozrywkowy prowadzony przez Afroamerykanina, co stanowiło przełom w tamtych czasach. Niestety, program został zdjęty z anteny z powodu braku ogólnokrajowego sponsora, co Cole skomentował gorzko, stwierdzając, że „Madison Avenue boi się ciemności”.

Osiągnięcia i nagrody

Nagrody i wyróżnienia

Talent i wkład Nata King Cole’a w rozwój muzyki zostały szeroko docenione. W 1960 roku uhonorowano go gwiazdą na Hollywood Walk of Fame, a także przyznano mu specjalną nagrodę Golden Globe za jego osiągnięcia. Jego muzyczne dziedzictwo zostało podkreślone pośmiertnie, kiedy w 1990 roku otrzymał nagrodę Grammy Lifetime Achievement Award.

Wprowadzenie do galerii sław

Pośmiertne uznanie dla Nata King Cole’a objawiło się poprzez jego wprowadzenie do prestiżowych galerii sław:

• DownBeat Jazz Hall of Fame (1997)
• Rock and Roll Hall of Fame (2000)
• National Rhythm & Blues Hall of Fame (2020)

Ważne nagrania i wyróżnienia

Jego nagranie utworu „The Christmas Song” zostało uznane za tak znaczące, że Biblioteka Kongresu wybrała je do zachowania w Narodowym Rejestrze Nagrań Stanów Zjednoczonych. W 2022 roku jego wersja tego utworu pobiła rekord najdłuższego czasu potrzebnego do osiągnięcia pierwszej dziesiątki listy Billboard Hot 100, docierając do 9. miejsca aż 62 lata po swoim pierwotnym debiucie. To świadczy o ponadczasowości jego muzyki i jej nieustającej popularności.

Warto wiedzieć: W 1960 roku album „The Magic of Christmas” Nata King Cole’a był najlepiej sprzedającą się płytą bożonarodzeniową lat 60.

Muzyka i dziedzictwo

Największe przeboje

W swojej karierze Nat King Cole nagrał ponad 100 piosenek, które zdobyły listy przebojów i stały się klasyką muzyki rozrywkowej. Wśród jego najsłynniejszych utworów znajdują się takie legendy jak „Unforgettable”, „Mona Lisa”, „Smile” czy „Nature Boy”. Te piosenki, dzięki jego unikalnemu stylowi wokalnemu i emocjonalnemu przekazowi, do dziś poruszają słuchaczy na całym świecie. Jego interpretacje często stanowią punkt odniesienia dla innych artystów, podkreślając jego mistrzostwo jako piosenkarza.

Albumy i współprace

Jednym z najbardziej znaczących albumów w dyskografii Nata King Cole’a jest „Cole Español” nagrany w Hawanie w 1958 roku. Album ten, w całości zaśpiewany po hiszpańsku, zapoczątkował serię trzech niezwykle popularnych płyt w tym języku, co świadczy o jego globalnym zasięgu i zdolności do nawiązywania kontaktu z różnorodną publicznością. Jego wpływ na muzykę latynoamerykańską był tak duży, że do dziś jest tam wspominany jako jeden z najważniejszych interpretatorów bolera. Mimo że nie mówił płynnie po hiszpańsku, uczył się tekstów piosenek fonetycznie, co nie przeszkodziło mu w zdobyciu serc słuchaczy w Ameryce Łacińskiej.

Sukces Nata King Cole’a jako solisty był w dużej mierze zasługą jego współpracy z wybitnymi aranżerami. Takie postacie jak Nelson Riddle, Gordon Jenkins i Ralph Carmichael odegrali kluczową rolę w tworzeniu jego unikalnego, aksamitnego brzmienia. Ich umiejętność aranżowania utworów, łącząca elementy jazzu, popu i orkiestrowych brzmień, idealnie komponowała się z ciepłym głosem Cole’a, tworząc niezapomniane kompozycje.

Renoma interpretacyjna

Nat King Cole jest do dziś uważany za jednego z najlepiej frazujących piosenkarzy w historii muzyki rozrywkowej. Jego zdolność do nadawania każdej piosence osobistego charakteru, subtelnego wyrazu emocjonalnego i mistrzowskiego operowania dynamiką sprawiła, że jego interpretacje stały się wzorem dla wielu pokoleń wokalistów. Jego styl, często określany jako „wygładzony” i „elegancki”, potrafił jednak przekazać głębokie emocje, co czyniło jego wykonania tak poruszającymi.

Zdrowie i ostatnie lata

Styl życia

Nat King Cole był nałogowym palaczem papierosów, wypalając nawet do trzech paczek dziennie. Wierzył, że dym papierosowy nadaje jego głosowi charakterystyczną, niską barwę, która stała się jego znakiem rozpoznawczym. Ten nawyk, choć być może przyczynił się do unikalnego brzmienia jego głosu, miał tragiczne konsekwencje dla jego zdrowia.

Choroba i śmierć

W grudniu 1964 roku u Nata King Cole’a zdiagnozowano raka płuc. Choroba zmusiła go do poddania się intensywnej radioterapii. Mimo ciężkiego stanu zdrowia, artysta pracował niemal do samego końca, nagrywając swoje ostatnie utwory w styczniu 1965 roku. Niestety, jego walka z chorobą była krótka. Nat King Cole zmarł 15 lutego 1965 roku w St. John’s Hospital w Santa Monica. Jego pogrzeb zgromadził tysiące osób, co świadczyło o ogromnym szacunku i miłości, jaką darzyli go fani na całym świecie.

Kontrowersje i walka z rasizmem

Doświadczenia rasistowskie

Mimo swojego ogromnego statusu gwiazdy, Nat King Cole wielokrotnie doświadczał brutalnego rasizmu. Jeden z najbardziej wstrząsających incydentów miał miejsce w 1956 roku podczas koncertu w Birmingham w Alabamie, gdzie został fizycznie zaatakowany na scenie przez członków White Citizens’ Council. To zdarzenie miało głęboki wpływ na jego dalsze decyzje zawodowe.

Stanowisko wobec segregacji

Po ataku w Birmingham, Nat King Cole podjął stanowczą decyzję o zaprzestaniu występów w Alabamie oraz w jakimkolwiek innym miejscu na Południu Stanów Zjednoczonych, gdzie obowiązywała segregacja rasowa. Był to wyraz jego sprzeciwu wobec dyskryminacji i jego determinacji w walce o równość. Jego postawa była ważnym sygnałem dla całego kraju.

Zaangażowanie w ruch praw obywatelskich

Choć Nat King Cole był czasami krytykowany przez niektórych aktywistów za zbyt małe, ich zdaniem, zaangażowanie w ruch praw obywatelskich, rzeczywistość była bardziej złożona. W rzeczywistości aktywnie wspierał finansowo NAACP (National Association for the Advancement of Colored People), jedną z najważniejszych organizacji walczących o prawa obywatelskie Afroamerykanów. Co więcej, w 1963 roku wziął udział w historycznym Marszu na Waszyngton, wydarzeniu, które stało się symbolem walki o równość rasową w Stanach Zjednoczonych.

Kwestia programu telewizyjnego

Zdjęcie z anteny programu „The Nat King Cole Show” w 1957 roku z powodu braku ogólnokrajowego sponsora było kolejnym przykładem subtelnych, ale uporczywych barier rasowych, z jakimi musiał się mierzyć. Cole skomentował to zjawisko słynnym stwierdzeniem, że „Madison Avenue boi się ciemności”, co dosadnie odnosiło się do obaw sponsorów przed promowaniem czarnoskórego artysty na skalę ogólnokrajową.

Ciekawostki z życia i kariery

Pierwsze występy i pseudonimy

Już w wieku czterech lat Nat King Cole wykazał się talentem scenicznym, prezentując swoją pierwszą publiczną prezentację muzyczną. Wykonał wówczas piosenkę „Yes! We Have No Bananas”. W późniejszych latach, jako nastolatek w Chicago, należał do zespołu „Bud Billiken Club”, zorganizowanego dla chłopców dostarczających gazetę „The Chicago Defender”, co świadczyło o jego wczesnym zaangażowaniu w życie społeczności. Aby uniknąć problemów związanych z kontraktem z wytwórnią Capitol Records, podczas nagrań dla innych wytwórni artysta posługiwał się pseudonimami, takimi jak „Shorty Nadine” czy „Sam Schmaltz”.

Powiązania i dziedzictwo rodzinne

Siedziba Capitol Records w Los Angeles, znana jako Capitol Records Building, jest powszechnie nazywana „Domem, który zbudował Nat” (The House That Nat Built), co podkreśla jego ogromny wkład w sukces wytwórni i jego status jako jednej z jej największych gwiazd. Jego brat, Freddy Cole, również odniósł sukces jako piosenkarz i pianista jazzowy, kontynuując muzyczne dziedzictwo rodziny. Córka Nata King Cole’a, Natalie Cole, nagrała w 1991 roku słynny duet „Unforgettable” ze swoim zmarłym ojcem, wykorzystując technologię studyjną do połączenia ich głosów. Był to niezwykle wzruszający hołd dla jego muzycznego dziedzictwa i dowód na siłę więzi rodzinnych.

Warto wiedzieć: Nat King Cole był jednym z pierwszych czarnoskórych artystów, którzy odważyli się zamieszkać w ekskluzywnej dzielnicy Hancock Park w Los Angeles, co spotkało się z protestami białych sąsiadów. W odpowiedzi na rasistowskie uwagi sąsiadów o tym, że nie chcą „niepożądanych osób” w okolicy, Cole odpowiedział: „Ja też nie. Jeśli zobaczę kogoś niepożądanego, dam wam znać”.

Inne ciekawostki

Nat King Cole był wielkim fanem baseballu, a w szczególności legendy tego sportu, Hank’a Aarona. Potrafił nawet słuchać relacji z meczów na tranzystorowym radiu nawet podczas przerw w sesjach nagraniowych, co pokazuje jego pasję. Jego ostatni film, „Cat Ballou”, wszedł na ekrany kin już po jego śmierci w 1965 roku, co stanowiło smutne, ale symboliczne zamknięcie jego kariery filmowej. Do dziś uważany jest za jednego z najlepiej frazujących piosenkarzy w historii muzyki rozrywkowej.

Nat King Cole na zawsze pozostanie jedną z najbardziej znaczących postaci w historii muzyki amerykańskiej. Jego aksamitny głos, mistrzowskie interpretacje i przełomowa kariera, zwłaszcza jako Afroamerykanina w czasach segregacji, ugruntowały jego pozycję jako legendy. Jego dziedzictwo, obejmujące zarówno ponadczasowe przeboje, jak i inspirujący przykład walki o równość, wciąż żyje i inspiruje kolejne pokolenia.

Często Zadawane Pytania (FAQ)

Źródła:
https://en.wikipedia.org/wiki/Nat_King_Cole