Nico: Ikona Velvet Underground i solowa artystka – biografia

0

Nico, właściwie Christa Päffgen, urodzona 16 października 1938 roku, była niemiecką artystką o wszechstronnych talentach, która zdobyła międzynarodowe uznanie jako modelka, aktorka i wokalistka. Jej kariera obejmowała współpracę z ikonami sztuki XX wieku, takimi jak Andy Warhol, a jej charakterystyczny wokal i styl wywarły znaczący wpływ na rozwój muzyki alternatywnej. Mimo że zmarła w 1988 roku, jej dziedzictwo artystyczne wciąż żyje, inspirując nowe pokolenia.

Nico, która w październiku 2023 roku skończyłaby 85 lat, była żoną (choć krótkotrwałym związkiem) francuskiego aktora Alaina Delona, z którym miała syna, Christiana Aarona Boulogne, znanego jako Ari. Jej kluczowym osiągnięciem było wokalne współtworzenie przełomowego debiutu zespołu The Velvet Underground.

Najważniejsze fakty:

• Wiek: W październiku 2023 roku skończyłaby 85 lat.
• Żona/Mąż: Związana z Alainem Delonem.
• Dzieci: Syn Christian Aaron Boulogne (Ari).
• Zawód: Wokalistka, modelka, aktorka.
• Główne osiągnięcie: Wokalistka na debiutanckim albumie The Velvet Underground & Nico.

Podstawowe informacje o Nico

Pochodzenie i dane biograficzne

Christa Päffgen, znana światu jako Nico, przyszła na świat 16 października 1938 roku w Kolonii w Niemczech. Jej ojciec, Wilhelm, pochodził z rodziny browarników, właścicieli dynastii Päffgen Kölsch, co stanowiło tło jej zamożnych, wczesnych lat życia.

Geneza pseudonimu artystycznego

Przyszła gwiazda przyjęła swój charakterystyczny pseudonim artystyczny w wieku szesnastu lat. To fotograf Herbert Tobias nadał jej imię „Nico”, czerpiąc inspirację z imienia swojej dawnej miłości – greckiego filmowca Nikosa Papatakisa. Pseudonim ten szybko stał się synonimem jej artystycznej tożsamości.

Wyjątkowe warunki fizyczne i początki kariery

Nico wyróżniała się niezwykłą urodą, mierząc 178 cm wzrostu, posiadając jasną cerę i bardzo wyraziste rysy twarzy. Te atuty szybko otworzyły jej drzwi do świata mody. Pracowała dla prestiżowych magazynów takich jak „Vogue” i „Elle”. Już w wieku 17 lat otrzymała propozycję kontraktu od Coco Chanel, jednak zrezygnowała z tej lukratywnej oferty, decydując się na ucieczkę do Nowego Jorku, co było początkiem jej niezależnej ścieżki artystycznej.

Zdolności lingwistyczne

Dzięki licznym podróżom i kontaktom międzynarodowym, Nico rozwinęła znaczące zdolności lingwistyczne. Oprócz swojego ojczystego języka niemieckiego, biegle posługiwała się angielskim, hiszpańskim i francuskim, co ułatwiało jej komunikację i pracę w różnych zakątkach świata, otwierając kolejne drzwi w karierze aktorskiej i muzycznej.

Życie prywatne Nico

Wojenne dzieciństwo i losy rodziny

Dzieciństwo Nico przypadło na trudne czasy II wojny światowej. Mając zaledwie dwa lata, musiała opuścić rodzinne miasto Kolonię wraz z matką i dziadkiem, szukając schronienia przed alianckimi nalotami. Przenieśli się wówczas do lasu Spreewald pod Berlinem. Losy jej ojca, Wilhelma, pozostają owiane tajemnicą – zginął on w 1942 roku, choć dokładne okoliczności jego śmierci nie są jednoznacznie ustalone.

Relacja z Alainem Delonem i narodziny syna

W 1961 roku Nico nawiązała burzliwy romans z francuskim aktorem Alainem Delonem. Owocem tej relacji było narodzenie syna Christiana Aarona Boulogne, znanego jako Ari, 11 sierpnia 1962 roku. Delon jednak nigdy oficjalnie nie uznał ojcostwa.

Związki z ikonami rocka

Nico przez lata utrzymywała bliskie relacje z wieloma legendarnymi postaciami świata muzyki rockowej. Brian Jones, członek The Rolling Stones, odegrał kluczową rolę, pomagając jej nagrać jej pierwszy singiel. Z kolei Jim Morrison, charyzmatyczny lider The Doors, był pierwszym, który dostrzegł jej potencjał jako autorki i zachęcił ją do tworzenia własnych tekstów i muzyki.

Kariera artystyczna Nico

Współpraca z Federico Fellinim i edukacja aktorska

Przed rozpoczęciem kariery muzycznej, Nico próbowała swoich sił w aktorstwie. W 1960 roku pojawiła się na planie kultowego filmu Federico Felliniego „La Dolce Vita”. Reżyser, zafascynowany jej nietuzinkową urodą i obecnością, powierzył jej niewielką rolę. Aby rozwijać swoje umiejętności, Nico podjęła naukę aktorstwa w Nowym Jorku u Lee Strasberga.

Muza Andy’ego Warhola i debiut w The Velvet Underground

W połowie lat 60. Nico stała się centralną postacią w artystycznym kręgu Andy’ego Warhola. Jej niezwykła osobowość i aparycja sprawiły, że wystąpiła w jego eksperymentalnych filmach, takich jak słynny „Chelsea Girls” z 1966 roku. To właśnie Warhol wywarł presję na zespół The Velvet Underground, aby Nico dołączyła do ich składu jako wokalistka, co okazało się przełomowe dla jej kariery muzycznej.

Kariera solowa i współpraca z Johnem Cale’em

Po odejściu z The Velvet Underground, Nico rozpoczęła karierę solową. Jej pierwszy album, „Chelsea Girl”, wydany w 1967 roku, zawierał utwory napisane przez czołowych songwriterów tamtych czasów. Mimo tego, Nico osobiście nie przepadała za nią ze względu na dodane w postprodukcji smyczki i flety. Jej najważniejszym współpracownikiem muzycznym okazał się John Cale, były członek The Velvet Underground. Cale wyprodukował i zaaranżował większość jej kluczowych albumów, w tym te z charakterystycznym brzmieniem harmonium.

Współpraca z Philippe Garrelem

W latach 1970–1979 Nico nawiązała owocną współpracę artystyczną z francuskim reżyserem Philippe’em Garrelem. Wystąpiła w około siedmiu jego filmach, pogłębiając swoją karierę aktorską i tworząc unikalne dzieła filmowe.

Muzyka Nico

Debiut w The Velvet Underground

Przełomowym momentem w karierze Nico był jej debiut jako wokalistki zespołu The Velvet Underground. Na ich debiutanckim albumie z 1967 roku zaśpiewała główne wokale w trzech utworach, które stały się klasykami: „Femme Fatale”, „All Tomorrow’s Parties” i „I’ll Be Your Mirror”. Jej charakterystyczny, niski głos i melancholijna interpretacja nadały tym piosenkom niepowtarzalny charakter.

Solowy album „Chelsea Girl”

Po opuszczeniu The Velvet Underground, Nico skupiła się na karierze solowej. Jej pierwszy album, zatytułowany „Chelsea Girl” i wydany w 1967 roku, zawierał utwory napisane przez czołowych songwriterów tamtych czasów, takich jak Bob Dylan i Jackson Browne. Nico wyrażała niechęć do tej płyty, krytykując dodane w postprodukcji smyczki i flety.

Rozwój artystyczny i charakterystyczne brzmienie

Za namową Jima Morrisona, Nico zaczęła komponować własną muzykę, eksperymentując z grą na harmonium. Ten instrument stał się fundamentem jej unikalnego, mrocznego brzmienia, które wybrzmiewało na jej kolejnych albumach, takich jak „The Marble Index”. Jej twórczość charakteryzowała się introspektywnością i surowością. Inne ważne dla niej wydawnictwa to m.in. „Drama of Exile” oraz albumy nagrane na żywo.

Kluczowe albumy Nico

• The Velvet Underground & Nico (1967)
• Chelsea Girl (1967)
• The Marble Index (1968)
• Desertshore (1970)
• The End (1974)
• Drama of Exile (1978)
• Nico: Live at Chelsea Town Hall (1986)

Zdrowie i okoliczności śmierci Nico

Problemy ze słuchem

Nico zmagała się z częściową głuchotą. Ta przypadłość czasami wpływała na jej występy, powodując, że czasami gubiła tonację podczas śpiewania.

Tragiczny wypadek na Ibizie

18 lipca 1988 roku, podczas wakacji na hiszpańskiej Ibizie, życie Nico nagle się zakończyło. Doznała ona wypadku na rowerze, w wyniku którego nastąpił krwotok mózgowy. Ten tragiczny incydent stał się bezpośrednią przyczyną jej śmierci w wieku zaledwie 49 lat.

Kontrowersje i wizerunek Nico

Metamorfozy wizerunkowe

Nico była znana z ciągłych metamorfoz wizerunkowych. W 1968 roku, po przefarbowaniu włosów na rudo, zaczęła ubierać się wyłącznie na czarno. Ten mroczny styl, pełen melancholii i tajemniczości, stał się wizualnym prototypem dla późniejszej sceny gotyckiego rocka.

Konflikty w The Velvet Underground

Jej obecność w zespole The Velvet Underground była źródłem pewnych tarć. Lou Reed, lider grupy, często irytował się jej rytuałem zapalania świecy przed każdym występem, co stanowiło punkt zapalny.

Ciekawostki z życia Nico

Pierwsze doświadczenia zawodowe

Zanim Nico zdobyła światową sławę, w wieku zaledwie 13 lat pracowała jako sprzedawczyni bielizny w prestiżowym domu towarowym KaDeWe w Berlinie. To właśnie tam została odkryta przez fotografa, co zapoczątkowało jej karierę w modelingu.

Warto wiedzieć: Nico była ikoną stylu i inspiracją dla wielu artystów, w tym dla takich postaci jak Patti Smith, która pomogła jej odzyskać skradzione harmonium, czy Iggy Pop.

Gest Patti Smith

Ważnym momentem w życiu Nico był gest ze strony artystki Patti Smith. Kiedy Nico skradziono jej ukochane harmonium, Patti Smith zakupiła jej nowy instrument w Paryżu, umożliwiając tym samym kontynuację jej twórczości muzycznej.

Inspiracje egipskie

Pod koniec swojego życia Nico była głęboko zafascynowana muzyką egipską. Miała plany nagrania nowej płyty z egipską orkiestrą, co stanowiłoby kolejny ciekawy kierunek w jej artystycznej eksploracji.

Filmografia Nico (wybrane pozycje)

• La Dolce Vita (1960)
• Chelsea Girls (1966)
• The Bed Sitting Room (1969)
• La Cicatrice (1970)
• Le Garçon qui voulait être un homme (1971)
• Les Mains negatives (1975)
• Le Philanthrope (1975)
• Voyage en douce (1979)
• Le Cret (1981)

Współprace artystyczne

Nico współpracowała z szeregiem wybitnych postaci ze świata sztuki i muzyki. Wśród nich znaleźli się:

• Andy Warhol (filmy eksperymentalne)
• The Velvet Underground (wokalistka na debiutanckim albumie)
• John Cale (współpraca muzyczna, produkcja albumów)
• Jim Morrison (inspiracja do pisania muzyki)
• Brian Jones (pomoc przy nagraniu pierwszego singla)
• Philippe Garrel (współpraca aktorska)
• Bob Dylan i Jackson Browne (autorzy utworów na albumie „Chelsea Girl”)

W kontekście jej życia i kariery, warto wspomnieć o takich postaciach jak Jimmy Page czy Iggy Pop, z którymi również miała okazje współpracować lub których otoczenia dotykała.

Warto wiedzieć: W poszukiwaniu dalszych informacji o życiu i twórczości Nico, można zajrzeć na stronę polskiej Wikipedii poświęconą tej artystce.

Podsumowując, Christa Päffgen, znana jako Nico, pozostawiła po sobie trwały ślad w kulturze jako wszechstronna artystka, której unikalna wizja i styl inspirowały pokolenia. Jej życie, choć krótkie i naznaczone trudnościami, było pełne artystycznych poszukiwań i niezapomnianych dzieł, od mody, przez film, po muzykę, cementując jej pozycję jako ikony kultury XX wieku.

Często Zadawane Pytania (FAQ)

Źródła:
https://en.wikipedia.org/wiki/Nico