Roy Orbison: Greatest Singer, tragiczny pożar i śmierć synów

0

Roy Orbison, którego pełne nazwisko to Roy Kelton Orbison, urodził się 23 kwietnia 1936 roku w Vernon w Teksasie. Jest postacią legendarną w świecie muzyki, artystą, którego donośny, emocjonalny głos i charakterystyczny styl wywarły niezatarty wpływ na rozwój muzyki rockowej i pop. Jego wizerunek sceniczny – czarny ubiór, ciemne okulary i statyczna prezencja – w połączeniu z potężnym wokalem, stworzył niepowtarzalną ikonę. Mimo doświadczania głębokich osobistych tragedii, takich jak nagła śmierć żony Claudette w 1966 roku i dwóch synów w 1968 roku, Orbison z niezłomną siłą kontynuował swoją karierę. Poślubił Barbarę Wellhöner Jakobs w 1969 roku, z którą pozostał do końca swoich dni. Jednym z jego ostatnich, znaczących projektów było współtworzenie supergrupy Traveling Wilburys w 1988 roku, niedługo przed tym, jak niespodziewanie zmarł na atak serca 6 grudnia 1988 roku, mając 52 lata. Jego dziedzictwo jest żywe dzięki takim niezapomnianym hitom jak „Only the Lonely”, „Crying” i „Oh, Pretty Woman”, a także licznym nagrodom, w tym sześciu statuetkom Grammy, oraz zasłużonym miejscom w Rock and Roll Hall of Fame i Nashville Songwriters Hall of Fame.

Najważniejsze fakty:

• Wiek: Na grudzień 1988 roku miał 52 lata.
• Żona/Mąż: Claudette Frady (1957–1964, 1965–1966), Barbara Wellhöner Jakobs (1969–1988).
• Dzieci: Synowie: Roy Kelton Orbison Jr., Anthony Victor Orbison, Wesley Orbison.
• Zawód: Piosenkarz, autor tekstów, muzyk.
• Główne osiągnięcie: Stworzenie ponadczasowych hitów takich jak „Oh, Pretty Woman” i „Crying”, wpływ na rozwój muzyki rock i pop.

Podstawowe informacje o Royu Orbisonie

Pochodzenie i wczesne lata

Roy Kelton Orbison urodził się 23 kwietnia 1936 roku w Vernon w stanie Teksas. Jego wczesne lata naznaczone były trudnymi warunkami materialnymi. W 1946 roku rodzina Orbisonów przeniosła się do Wink w Teksasie, miejscowości, którą sam artysta opisywał jako miejsce zdominowane przez „futbol, pola naftowe, smar i piasek”. Ten okres, choć trudny, z perspektywy czasu Orbison wspominał z ulgą po tym, jak udało mu się opuścić to, jego zdaniem, opustoszałe miasto. Już od najmłodszych lat przejawiał głębokie zainteresowanie muzyką, które szybko stało się centralnym punktem jego życia i zawodowych aspiracji.

Charakterystyczny wizerunek sceniczny

Roy Orbison wypracował sobie unikatowy i natychmiast rozpoznawalny wizerunek sceniczny, który stał się jego znakiem rozpoznawczym. Jego występy charakteryzowały się minimalnym ruchem; artysta zazwyczaj stał nieruchomo na scenie, co w połączeniu z nienagannym, zawsze czarnym ubiorem, przyciemnionymi okularami przeciwsłonecznymi i farbowanymi na czarno włosami, tworzyło aurę tajemniczości i melancholii. Ten statyczny styl, będący w kontraście do energicznych występów innych gwiazd tamtych czasów, doskonale podkreślał głębię emocjonalną jego utworów i do dziś pozostaje ikonicznym elementem jego artystycznego dziedzictwa.

Wada wzroku od dzieciństwa

Poważne problemy ze wzrokiem towarzyszyły Royowi Orbisonowi od najwcześniejszych lat życia. Już jako czterolatek musiał nosić grube okulary korekcyjne. Ta wada wzroku nie tylko wpływała na jego codzienne funkcjonowanie, ale również stała się integralną częścią jego charakterystycznego wyglądu scenicznego, przyczyniając się do stworzenia jego niepowtarzalnej aury. Ciemne okulary, które stały się jego znakiem rozpoznawczym, dodawały mu tajemniczości i potęgowały wrażenie intymności, jakie budował ze swoimi słuchaczami podczas koncertów.

Życie prywatne Roya Orbisona

Pierwsze małżeństwo z Claudette Frady

Pierwszą żoną Roya Orbisona była Claudette Frady. Poznali się na potańcówce, kiedy Claudette miała zaledwie 14 lat. Ich związek był naznaczony burzliwością i licznymi zwrotami akcji. Orbison poślubił Claudette w 1957 roku. Para rozwiodła się w 1964 roku, jednak ich uczucie okazało się na tyle silne, że ponownie wzięli ślub w 1965 roku. Niestety, ich wspólne szczęście nie trwało długo – rok później, w 1966 roku, Claudette zginęła tragicznie w wypadku motocyklowym, co było ogromnym ciosem dla artysty.

Druga żona – Barbara Wellhöner Jakobs

Po tragicznej śmierci Claudette, Roy Orbison znalazł nową miłość. W 1969 roku poślubił Barbarę Wellhöner Jakobs. Ich związek okazał się trwały i przetrwał aż do śmierci artysty w 1988 roku. Barbara była dla Roya wsparciem przez wiele lat, towarzysząc mu zarówno w chwilach triumfu, jak i w trudnych momentach życia. Jej obecność była dla niego ważnym elementem stabilizacji w burzliwym świecie show-biznesu.

Strata synów

Tragiczne wydarzenia dotknęły go również w życiu osobistym – w 1968 roku zginęli jego synowie, Wesley i Roy Kelton Jr., w wyniku pożaru domu. Później, w 1996 roku, zmarł trzeci syn, Anthony, z powodu choroby nowotworowej. Te bolesne straty znacząco wpłynęły na jego życie i twórczość, dodając jej jeszcze głębszego wymiaru melancholii.

Kariera muzyczna Roya Orbisona

Początki i pierwsze instrumenty

Muzyczna podróż Roya Orbisona rozpoczęła się bardzo wcześnie. Na swoje szóste urodziny otrzymał od ojca pierwszą gitarę. Nauka gry odbywała się pod okiem ojca i starszego brata, co sprawiło, że już w wieku siedmiu lat muzyka stała się dla niego czymś więcej niż tylko hobby – stała się centralnym punktem jego życia. Ta wczesna pasja i zaangażowanie w naukę gry na instrumencie stanowiły fundament jego późniejszej, niezwykłej kariery muzycznej.

Wczesne występy radiowe i zespół Wink Westerners

Już jako bardzo młody chłopiec, Roy Orbison wykazywał talent i odwagę do występowania przed publicznością. Swoją karierę medialną rozpoczął niezwykle wcześnie, bo już w wieku ośmiu lat śpiewał w lokalnym radiu. Pod koniec lat 40. XX wieku, mając zaledwie 13 lat, założył swój pierwszy zespół nazwany Wink Westerners. Grupa ta grała standardy country i jazz swingowy, dając młodemu Royowi cenne doświadczenie sceniczne i rozwijając jego umiejętności.

Edukacja i decyzje zawodowe

Po ukończeniu szkoły średniej w 1954 roku, Roy Orbison podjął próbę zdobycia wyższego wykształcenia. Zapisał się na North Texas State College, gdzie początkowo studiował geologię, traktując to jako „plan B” na wypadek, gdyby kariera muzyczna nie przyniosła oczekiwanych rezultatów. Szybko jednak okazało się, że jego prawdziwą pasją jest muzyka. Zmienił kierunek studiów na historię i angielski, ale ostatecznie porzucił edukację, aby w pełni poświęcić się karierze muzycznej, która wkrótce miała przynieść mu światową sławę.

Wpływ Elvisa Presleya na styl Orbisona

Kluczowym momentem w kształtowaniu wczesnego stylu scenicznego Roya Orbisona było zobaczenie występu Elvisa Presleya w 1954 roku. Orbison był pod ogromnym wrażeniem ekspresji i charyzmy „Króla Rock and Rolla”. Początkowo ten widok skłonił go do naśladowania bardziej energicznych ruchów scenicznych. Jednak z czasem, analizując własne predyspozycje i budując swój unikalny wizerunek, Orbison wypracował swój charakterystyczny, statyczny styl, który stał się jego znakiem rozpoznawczym.

Współpraca z Sun Records

Droga Roya Orbisona do wielkiej wytwórni muzycznej była częściowo zasługą innego giganta muzyki country, Johnny’ego Casha. To właśnie za jego namową, w 1956 roku, Orbison został zakontraktowany przez Sama Phillipsa, założyciela legendarnej Sun Records. Jego pierwszy singiel nagrany w tej wytwórni, „Ooby Dooby”, okazał się sporym sukcesem komercyjnym, sprzedając się w nakładzie 200 000 egzemplarzy i otwierając mu drzwi do dalszej kariery.

Złota era w Monument Records i największe przeboje

Największe sukcesy komercyjne i artystyczne Roy Orbison odnosił w latach 1960–1966, będąc związany z wytwórnią Monument Records. W tym okresie aż 22 jego single trafiły do pierwszej czterdziestki prestiżowej listy przebojów Billboard. Był to czas, w którym narodziły się jego nieśmiertelne hity, takie jak „Only the Lonely”, „Crying” czy kultowe „Oh, Pretty Woman”. Te utwory ugruntowały jego pozycję jako jednego z najważniejszych głosów ery rock and rolla i do dziś cieszą się niesłabnącą popularnością.

Supergrupa Traveling Wilburys

Jeden z najciekawszych projektów w późniejszym etapie kariery Roya Orbisona nastąpił w 1988 roku, tuż przed jego śmiercią. Artysta stał się współzałożycielem legendarnej supergrupy Traveling Wilburys. W jej skład weszli inni giganci muzyki: George Harrison, Bob Dylan, Tom Petty i Jeff Lynne. Wspólne przedsięwzięcie przyniosło nagranie znakomicie sprzedającego się albumu „Traveling Wilburys Vol. 1” i było dowodem na to, że Orbison wciąż był aktywny i ceniony na światowej scenie muzycznej.

Pisanie hitów dla innych artystów

Zanim Roy Orbison zdobył status wielkiej gwiazdy, z powodzeniem zarabiał jako kompozytor w firmie Acuff-Rose Music. Jego talent do pisania piosenek był doceniany przez innych artystów. Jednym z najbardziej znanych przykładów jest utwór „Claudette”, który napisał dla The Everly Brothers, a który stał się sporym przebojem. Ta wszechstronność – zarówno jako wykonawca, jak i autor – świadczy o głębi jego talentu muzycznego.

Nagrody i uznanie Roya Orbisona

Galerie sław

• Rock and Roll Hall of Fame (wprowadzony w 1987 roku)
• Nashville Songwriters Hall of Fame (wprowadzony w 1987 roku)

Nagrody Grammy

• Sześć nagród Grammy
• Grammy Lifetime Achievement Award (za całokształt twórczości)

Pozycje w rankingach wszech czasów

• 13. miejsce na liście 100 najlepszych wokalistów wszech czasów wg magazynu „Rolling Stone”
• 37. miejsce na liście największych artystów w historii wg magazynu „Rolling Stone”

Zdrowie i okoliczności śmierci Roya Orbisona

Problemy ze zdrowiem i używkami

W pewnym okresie swojej wczesnej kariery, Roy Orbison zmagał się z problemami zdrowotnymi, które wiązały się z uzależnieniem od środków farmakologicznych. W tym czasie artysta sięgał po tabletki nasenne oraz amfetaminę, zwaną potocznie „speed”. Choć te problemy mogły stanowić wyzwanie, Orbisonowi udało się pokonać te trudności, a jego powrót na scenę w późniejszych latach dowodził jego niezwykłej siły i determinacji.

Przyczyna i data śmierci

Roy Orbison zmarł nagle 6 grudnia 1988 roku. Przyczyną śmierci był atak serca. Miał wówczas zaledwie 52 lata. Jego odejście nastąpiło w momencie, gdy jego kariera przeżywała renesans, a on sam był u progu kolejnych artystycznych sukcesów. Śmierć artysty w Hendersonville w stanie Tennessee była szokiem dla fanów na całym świecie i pozostawiła po sobie ogromną lukę w świecie muzyki.

Ciekawostki z życia Roya Orbisona

Historia farbowania włosów

Choć Roy Orbison jest powszechnie kojarzony z gęstą, kruczoczarną fryzurą, jego naturalny kolor włosów był daleki od tego wizerunku. Artysta miał włosy w odcieniu określanym jako „pomyjowa szarość” (dishwater grey). Zaczynał je farbować na czarno już jako nastolatek, co było jednym z elementów budowania jego charakterystycznego, tajemniczego wizerunku scenicznego. Ten zabieg podkreślał jego dramatyczny wygląd i dodawał mu charyzmy.

Pierwszy samochód z tantiem

Pierwsze poważne pieniądze, które Roy Orbison zarobił dzięki swojemu talentowi, pochodziły z hitu „Ooby Dooby”. Po wydaniu tego utworu w 1956 roku, artysta mógł sobie pozwolić na zakup pierwszych znaczących dóbr materialnych. Za zarobione tantiemy kupił sobie luksusowego fioletowego Cadillaca oraz pierścionek z diamentem, co było symbolicznym początkiem jego drogi do statusu gwiazdy i dowodem na to, że jego muzyczna kariera zaczyna przynosić realne owoce.

Nietypowe trasy koncertowe na początku kariery

Na początku swojej kariery, gdy Roy Orbison występował z zespołem The Teen Kings, brał udział w bardzo nietypowych i eksperymentalnych trasach koncertowych. Jedną z takich inicjatyw były koncerty w kinach samochodowych (drive-in). Muzycy występowali wówczas na dachach budynków projekcyjnych, co z pewnością stanowiło unikalne i zapadające w pamięć doświadczenie zarówno dla nich, jak i dla publiczności zgromadzonej w samochodach.

Osobowość i podejście do sławy

Mimo osiągnięcia statusu międzynarodowej gwiazdy i rozpoznawalności, Roy Orbison był opisywany jako osoba niezwykle nieśmiała, uprzejma i skromna. Często sprawiał wrażenie wręcz „zawstydzonego” własnym śpiewem, zwłaszcza w obecności innych ludzi. Ta cecha osobowości stanowiła ciekawy kontrast do potężnego i pełnego emocji głosu, który prezentował na scenie. Jego publiczny wizerunek był daleki od typowego, pewnego siebie rockmana, co dodawało mu autentyczności i czyniło go jeszcze bardziej lubianym przez fanów.

Najważniejsze momenty w karierze Roya Orbisona

Wczesne lata i debiut

Muzyczna droga Roya Orbisona rozpoczęła się wcześnie. Mając zaledwie sześć lat, otrzymał od ojca gitarę, a nauki pobierał od ojca i starszego brata. Już w wieku siedmiu lat muzyka stała się centralnym punktem jego życia. Jego kariera medialna nabrała tempa wcześnie – w wieku ośmiu lat śpiewał w lokalnym radiu, a pod koniec lat 40. XX wieku został gospodarzem własnego programu. W 1949 roku, mając 13 lat, założył swój pierwszy zespół, Wink Westerners, grający standardy country i jazz swingowy.

Przełom w Sun Records i złota era w Monument Records

1956: Orbison został zakontraktowany przez Sama Phillipsa z Sun Records, za namową Johnny’ego Casha. Jego pierwszy utwór, „Ooby Dooby”, sprzedał się w nakładzie 200 000 egzemplarzy, co było jego pierwszym znaczącym sukcesem.

Lata 1960–1966: Największe sukcesy odnosił w Monument Records, gdzie aż 22 jego single trafiły do pierwszej czterdziestki listy Billboard. Do największych hitów tego okresu należą „Only the Lonely”, „Crying” i „Oh, Pretty Woman”.

Późniejsze lata i Traveling Wilburys

Mimo trudnych doświadczeń osobistych, Roy Orbison powrócił na scenę, kontynuując swoją karierę. W 1988 roku, tuż przed śmiercią, dołączył do legendarnej supergrupy Traveling Wilburys, współtworząc ją z George’em Harrisonem, Bobem Dylanem, Tomem Pettym i Jeffem Lynne’em. Projekt ten przyniósł mu ponowne uznanie i sukces komercyjny, dowodząc jego niezmiennego talentu.

Dyskografia Roya Orbisona (wybrane albumy)

Podsumowanie

Roy Orbison, postać o niezwykłym darze wokalnym i unikalnym stylu, pozostawił po sobie trwałe dziedzictwo muzyczne. Mimo życiowych tragedii, jego talent pozwolił mu stworzyć ponadczasowe utwory, które do dziś poruszają serca słuchaczy na całym świecie, potwierdzając jego status jako jednej z najważniejszych ikon muzyki XX wieku.

Często Zadawane Pytania (FAQ)

Źródła:
https://en.wikipedia.org/wiki/Roy_Orbison