Antonio Salieri, urodzony 18 sierpnia 1750 roku w Legnago, we Włoszech, a zmarł 7 maja 1825 roku w Wiedniu, był jednym z najwybitniejszych kompozytorów, dyrygentów i pedagogów epoki klasycyzmu. Przez ponad sześć dekad jego życie i kariera były nierozerwalnie związane z wiedeńskim dworem cesarskim, gdzie pełnił najważniejsze funkcje muzyczne. Znany przede wszystkim jako twórca oper, jego wpływ na muzykę europejską wykraczał daleko poza samą kompozycję, kształtując pokolenia muzyków jako ceniony nauczyciel. Na [maj 2024] miałby 273 lata.
Najważniejsze fakty:
- Wiek: Zmarł w wieku 74 lat.
- Żona/Mąż: Brak informacji w tekście.
- Dzieci: Brak informacji w tekście.
- Zawód: Kompozytor, Kapelmistrz, Dyrektor Opery, Pedagog.
- Główne osiągnięcie: Cesarski Kapelmistrz, autor licznych oper i pedagog, który kształcił wybitnych kompozytorów.
Życie osobiste i wczesne lata Antonio Salieriego
Młodość Antonio Salieriego była naznaczona silnymi pasjami, w tym zamiłowaniem do muzyki, które skłoniło go do dwukrotnej ucieczki z domu, by słuchać koncertów brata. Jego wczesna asertywność przejawiała się w krytyce lokalnego organisty, co świadczyło o wyostrzonym słuchu i opinii muzycznej. Tragedia dotknęła młodego kompozytora między 1763 a 1764 rokiem, kiedy to stracił oboje rodziców. Po pobycie u brata w Padwie, w 1765 lub 1766 roku trafił pod opiekę weneckiego szlachcica Giovanniego Mocenigo. Ta opieka okazała się kluczowa, otwierając mu drzwi do kariery w Wiedniu.
Kariera muzyczna i operowa Antonio Salieriego
Przybycie Antonio Salieriego do Wiednia 15 czerwca 1766 roku zapoczątkowało jego wieloletnią karierę na dworze Habsburgów. Pod opieką Floriana Leopolda Gassmanna rozwijał swoje umiejętności, a jego debiut operowy zimą 1770 roku z operą buffa „Le donne letterate” przyniósł mu pierwszy sukces. Od 1774 do 1792 roku pełnił funkcję dyrektora opery włoskiej, mając znaczący wpływ na wiedeński repertuar operowy. Przełomowym momentem w jego karierze było objęcie prestiżowego stanowiska cesarskiego kapelmistrza (Kapellmeister) w latach 1788–1824, co czyniło go najwyższym rangą muzykiem w imperium. Międzynarodowe uznanie zyskał dzięki sukcesowi opery „Les Danaïdes” (1784) w Paryżu, co było dowodem jego rosnącej renomy. Po 1804 roku Salieri zaprzestał tworzenia nowych oper, skupiając się na muzyce sakralnej i działalności pedagogicznej, choć nadal pozostawał kluczową postacią w wiedeńskim życiu muzycznym aż do śmierci.
Kariera muzyczna Antonio Salieriego – kluczowe etapy:
- 15 czerwca 1766: Przybycie do Wiednia i rozpoczęcie edukacji pod opieką Floriana Leopolda Gassmanna.
- Zima 1770: Debiut operowy z operą buffa „Le donne letterate”.
- 1774–1792: Pełnienie funkcji dyrektora opery włoskiej na dworze Habsburgów.
- 1784: Sukces opery „Les Danaïdes” w Paryżu.
- 1788–1824: Stanowisko cesarskiego kapelmistrza (Kapellmeister).
- Po 1804: Zaprzestanie twórczości operowej i skupienie na muzyce sakralnej i pedagogice.
Twórczość i styl Antonio Salieriego
Antonio Salieri był kompozytorem otwartym na innowacje. W operze „La Fiera di Venezia” z 1772 roku wprowadził nowatorskie połączenie tańców scenicznych ze śpiewem solistów i chóru, rozwiązanie, które później zainspirowało Mozarta w „Don Giovannim”. Salieri jako jeden z pierwszych kompozytorów zastosował w orkiestrze trzy kotły w operze „La secchia rapita”, co było przełomem w zakresie instrumentacji. Jego twórczość cechowała się kosmopolityzmem, tworzył opery w językach włoskim, francuskim i niemieckim, zdobywając uznanie na różnych europejskich scenach.
Działalność pedagogiczna Antonio Salieriego
Antonio Salieri był jednym z najbardziej poszukiwanych i cenionych nauczycieli muzyki swojej epoki, kształcąc wielu przyszłych mistrzów. Do grona jego wybitnych uczniów należeli między innymi Ludwig van Beethoven, Franz Schubert, Franz Liszt, Johann Nepomuk Hummel oraz Franz Xaver Wolfgang Mozart. Jego wszechstronność i głęboka wiedza muzyczna przyciągały młodych artystów z całej Europy, co świadczy o jego ogromnym wpływie na rozwój muzyki klasycznej.
Wybitni uczniowie Antonio Salieriego:
- Ludwig van Beethoven
- Franz Schubert
- Franz Liszt
- Johann Nepomuk Hummel
- Franz Xaver Wolfgang Mozart
Relacja z Wolfgangiem Amadeuszem Mozartem i dziedzictwo
Relacja Antonio Salieriego z Wolfgangiem Amadeuszem Mozartem jest tematem licznych legend, z których najpopularniejsza o otruciu Mozarta przez zazdrosnego Salieriego została całkowicie obalona przez historyków. Dowody wskazują raczej na wzajemny szacunek między kompozytorami, czego przykładem jest wspólne przygotowanie oper na bankiet cesarski w 1786 roku. Mimo braku dowodów, plotki o rzekomym udziale Salieriego w śmierci Mozarta miały negatywny wpływ na jego późniejsze życie, przyczyniając się do załamań nerwowych. Współczesne postrzeganie Salieriego w dużej mierze kształtuje fikcyjny obraz przedstawiony w sztuce „Amadeus”, który nie zawsze odzwierciedla fakty historyczne.
Warto wiedzieć: Mit o otruciu Mozarta przez Salieriego, mimo całkowitego obalenia przez historyków, nadal stanowi ważny element kulturowego dziedzictwa Salieriego, wpływając na postrzeganie jego postaci w kulturze masowej.
Kontrowersje i trudności w karierze Antonio Salieriego
Kariera Antonio Salieriego nie była pozbawiona wyzwań. W 1778 roku cesarz Józef II podjął decyzję o promowaniu niemieckiego Singspielu kosztem opery włoskiej, co postawiło Salieriego w trudnej sytuacji finansowej i zawodowej. Niektóre z jego dzieł, jak „Il ricco d’un giorno” czy paryska „Les Horaces”, okazały się artystycznymi porażkami, co stanowiło bolesne doświadczenie dla ambitnego twórcy. Pomimo tych trudności, Salieri zdołał utrzymać swoją pozycję i wpływ na scenie muzycznej.
Ciekawostki z życia Antonio Salieriego
Wczesne lata Antonio Salieriego naznaczone były głęboką religijnością, a jego nauka w Wiedniu została poświęcona Bogu w kościele włoskim. Istnieją sugestie, że wiele jego wczesnych kompozycji zostało celowo zniszczonych lub zaginęło, co jest zagadką dla historyków muzyki. Salieri cieszył się również znaczącymi znajomościami w elitarnych kręgach, w tym z poetą Metastasio i kompozytorem Christophem Willibaldem Gluckiem, który wspierał jego karierę. Te kontakty pomogły mu w budowaniu pozycji na wiedeńskiej scenie muzycznej.
Antonio Salieri, pomimo burzliwych losów i powszechnych mitów, pozostaje postacią o nieocenionym wkładzie w muzykę klasyczną. Jego działalność jako kompozytora, dyrektora opery i przede wszystkim jako pedagoga ukształtowała przyszłe pokolenia muzyków i wywarła trwały wpływ na oblicze europejskiej kultury muzycznej, zasługując na miejsce w panteonie największych twórców epoki klasycyzmu.
Źródła:
https://en.wikipedia.org/wiki/Antonio_Salieri
