Sarah Bernhardt: Niezrównana francuska aktorka, Boska Sarah. Biografia.

1

Sarah Bernhardt, urodzona 22 października 1844 roku w Paryżu, była jedną z najwybitniejszych aktorek francuskich, która zrewolucjonizowała świat teatru przełomu XIX i XX wieku. Zmarła w marcu 1923 roku, pozostawiając po sobie legendę „Boskiej Sary”, królowej sceny i księżniczki gestu. Jej życie, pełne pasji, dramatów i niezłomnej woli, do dziś fascynuje i inspiruje. Bernhardt, dzięki swojemu niezwykłemu talentowi i charyzmie, zdobyła międzynarodowe uznanie, stając się ikoną dramatu i pionierką nowych form ekspresji artystycznej.

Najważniejsze fakty:

• Wiek: Na marzec 1923 roku miała 78 lat.
• Żona/Mąż: Była żoną Jacques’a Damali.
• Dzieci: Miała jednego syna.
• Zawód: Wybitna aktorka teatralna i filmowa.
• Główne osiągnięcie: Uznana za jedną z najwybitniejszych aktorek w historii, zdobyła międzynarodową sławę i wpływ na rozwój teatru.

Sarah Bernhardt – Ikona Francuskiego Teatru

Sarah Bernhardt, właściwie Henriette-Rosine Bernard, przyszła na świat 22 października 1844 roku w Paryżu. Jej paryskie korzenie, wywodzące się z Dzielnicy Łacińskiej, stanowiły skromny początek dla przyszłej gwiazdy światowego formatu. Zmarła w marcu 1923 roku, mając 78 lat, a jej śmierć była końcem epoki w historii francuskiego teatru. Do dziś jej postać elektryzuje publiczność, a jej talent aktorski jest uznawany za legendarny.

Śmierć Sarah Bernhardt nastąpiła w marcu 1923 roku, ponad 102 lata temu. Jej doczesne szczątki spoczęły na prestiżowym cmentarzu Père Lachaise w Paryżu. Nekropolia ta, będąca miejscem spoczynku wielu wybitnych postaci historii i kultury, do dziś przyciąga rzesze wielbicieli talentu „Boskiej Sary”, którzy pragną oddać hołd jej niezrównanej grze aktorskiej.

Rodzina i Życie Prywatne Sarah Bernhardt

Matką Sarah Bernhardt była Judith Bernard, znana również jako Julie lub Youle. Judith była holenderską kurtyzaną żydowskiego pochodzenia. Ze względu na swój profesjonalny tryb życia i częste podróże, Judith rzadko miała kontakt z córką, oddając ją pod opiekę mamki. Ta odległa relacja matczyna z pewnością wpłynęła na kształtowanie się niezależnej natury młodej Henriette-Rosine.

Relacja Sarah Bernhardt z religią była złożona. Choć w 1856 roku przyjęła pierwszą komunię i przez pewien czas bywała żarliwie wierząca, jej poglądy ewoluowały. W rozmowie z kompozytorem Charlesem Gounodem potrafiła zadeklarować ateizm. Jednocześnie jednak zawsze podkreślała dumę ze swoich żydowskich korzeni, co świadczy o jej silnej tożsamości i świadomości swojego pochodzenia.

W 1882 roku Sarah Bernhardt wyszła za mąż za Ambroise’a Aristide’a Damalę, znanego jako Jacques Damala. Ich małżeństwo było jednak naznaczone licznymi trudnościami i trwało formalnie jedynie do śmierci Damali w 1889 roku. Wcześniej, po krótkotrwałym porzuceniu teatru na rzecz podróży do Hiszpanii i Belgii, wdawała się w liczne romanse, które zaowocowały narodzinami jej jedynego syna.

Sarah Bernhardt miała jedno dziecko – syna, który przyszedł na świat w wyniku jednego z jej licznych romansów. Decyzja o urodzeniu dziecka zapadła po jej powrocie do teatru i podróżach do Hiszpanii i Belgii. Choć szczegóły dotyczące życia prywatnego jej syna nie są obszerne w dostępnych faktach, jego narodziny są istotnym elementem biografii aktorki, ukazującym jej życie poza sceną.

Kariera Zawodowa Sarah Bernhardt

• Debiut Sceniczny: 31 sierpnia 1862 roku w Comédie-Française w roli tytułowej „Iphigénie” Racine’a (pierwszy występ uznany za porażkę).
• Wsparcie Protektorów: Protekcja księcia Morny umożliwiła naukę w szkole Grandchamp i dostanie się do Konserwatorium Paryskiego.
• Egzaminy w Konserwatorium (1860): Zachwyciła jury wykonaniem bajki La Fontaine’a „Dwa gołębie”, co otworzyło drogę do profesjonalnego kształcenia.
• Sławne Role Dramatyczne: „Ruy Blas” (Victor Hugo), „La Tosca” (Victorien Sardou), „L’Aiglon” (Edmond Rostand).
• Przełamywanie Konwencji: Odważne wcielanie się w role męskie, w tym w postać Hamleta.
• Pionierka Nowych Mediów: Występy w filmach niemych i dokonywanie nagrań dźwiękowych.

Pierwszy występ Sarah Bernhardt na scenie prestiżowej Comédie-Française miał miejsce 31 sierpnia 1862 roku. Wcieliła się wówczas w tytułową rolę w „Iphigénie” Racine’a. Niestety, debiut ten okazał się porażką – silna trema i zbyt szybkie wypowiadanie kwestii sprawiły, że jej pierwszy występ nie został dobrze przyjęty przez publiczność i krytyków. Był to jednak dopiero początek drogi, która miała wynieść ją na szczyty sławy.

Kariera Sarah Bernhardt nabrała tempa dzięki znaczącej protekcji księcia Morny, przyrodniego brata Napoleona III. To właśnie Charles de Morny sfinansował jej naukę w klasztornej szkole Grandchamp, a następnie pomógł jej w dostaniu się do Konserwatorium Paryskiego. Bez jego wsparcia, droga do profesjonalnego aktorstwa mogłaby być znacznie trudniejsza dla młodej artystki.

Sarah Bernhardt zasłynęła przede wszystkim z mistrzowskich kreacji w wielkich dramatach. Do jej najbardziej znanych ról należą te w sztukach takich jak „Ruy Blas” Victora Hugo, „La Tosca” Victoriena Sardou czy „L’Aiglon” Edmonda Rostanda. Jej talent pozwalał jej na odważne wcielanie się w role męskie, w tym w postać Hamleta, co było wówczas rzadkością i świadczyło o jej wszechstronności i przełamaniu konwenansów.

Poza sceną teatralną, Sarah Bernhardt była również pionierką w wykorzystywaniu nowych mediów. Jako jedna z pierwszych wybitnych aktorek teatralnych, odważyła się występować w filmach niemych. Ponadto, dokonywała nagrań dźwiękowych, co pozwoliło zachować jej charakterystyczny głos dla przyszłych pokoleń. Te działania wyprzedzały swoje czasy i świadczyły o jej innowacyjnym podejściu do sztuki.

Finanse i Promocja Sztuki Sarah Bernhardt

Już na początku swojej drogi zawodowej, uroda i talent Sarah Bernhardt przyciągały bogatych wielbicieli. Otrzymała propozycję małżeństwa od biznesmena, który oferował jej 500 000 franków. Jednakże, aktorka odrzuciła tę ofertę, przedkładając własną wolność i niezależność nad stabilizację finansową. Ta decyzja świadczy o jej silnym charakterze i priorytetach.

Sarah Bernhardt wykorzystywała swoją ogromną sławę do promowania innych artystów. Szczególnie bliskie były jej relacje z Alphonsem Muchą, którego plakaty do jej przedstawień zyskały ogromną popularność. Prace te uczyniły Muchę jednym z najbardziej rozchwytywanych twórców stylu Art Nouveau, co jest dowodem na wpływ Bernhardt na świat sztuki poza teatrem.

Filantropia i Osobowość Sarah Bernhardt

Podczas wojny francusko-pruskiej w latach 1870–1871, Sarah Bernhardt wykazała się silnym zaangażowaniem patriotycznym. Zorganizowała w teatrze Odéon punkt pomocy i opieki, demonstrując swoje oddanie dla kraju w trudnych chwilach. Jej postawa pokazuje, że była kobietą nie tylko utalentowaną artystycznie, ale także wrażliwą na losy ojczyzny i potrzebujących.

Już od najmłodszych lat Sarah Bernhardt przejawiała silny charakter i skłonność do dramatyzmu. Pewne zdarzenie z jej szkolnych lat ilustruje tę cechę: zorganizowała uroczysty chrześcijański pogrzeb dla swojej zdechłej jaszczurki. Akt ten został uznany przez zakonnice za świętokradztwo, co pokazuje jej ekscentryczną naturę i niekonwencjonalne podejście do życia, nawet w młodym wieku.

Zdrowie i Wyzwania Fizyczne Sarah Bernhardt

W 1915 roku, mając 71 lat, Sarah Bernhardt przeszła operację amputacji nogi. Mimo tego poważnego zabiegu, który miał miejsce 111 lat temu, aktorka nie zaprzestała swojej aktywności zawodowej. Nadal występowała, często dla żołnierzy podczas I wojny światowej, udowadniając swoją niezwykłą siłę ducha i poświęcenie dla sztuki i narodu.

Krótko przed śmiercią w marcu 1923 roku, Sarah Bernhardt podjęła ważną decyzję dotyczącą swojej duchowej drogi. Mimo wcześniejszych deklaracji o ateizmie, zdecydowała się przyjąć ostatnie namaszczenie. Ten akt można interpretować jako dopełnienie jej skomplikowanej drogi duchowej, ukazując wewnętrzne poszukiwania i refleksje towarzyszące jej w ostatnich chwilach życia.

Kontrowersje i Skandale z Udziałem Sarah Bernhardt

Sarah Bernhardt została zmuszona do odejścia z Comédie-Française w wyniku incydentu, który wywołał spore poruszenie. Spoliczkowała starszą aktorkę, Madame Nathalie, w obronie swojej młodszej siostry Reginy. Problem wybuchł, gdy Nathalie celowo stanęła na trenie sukni Reginy, co spotkało się z ostrą reakcją Bernhardt. Ten incydent podkreśla jej lojalność wobec bliskich i wybuchowy temperament.

Aktorka wywołała również skandal dyplomatyczny podczas występu w Pałacu Tuileries. Recytowała przed cesarzem Napoleonem III wiersze Victora Hugo, który w tym czasie był zagorzałym krytykiem cesarza. Jej wybór repertuaru został odebrany jako prowokacja, co doprowadziło do demonstracyjnego wyjścia pary cesarskiej z sali, podkreślając polityczne napięcia epoki.

Wybuchowy temperament Sarah Bernhardt był powszechnie znany. Potrafiła gwałtownie reagować na brak szacunku, co ilustruje przypadek ataku parasolem na odźwiernego. Mężczyzna nazwał ją „Małą Bernhardt”, co spotkało się z natychmiastową i ostrą reakcją aktorki. Te historie pokazują, że była osobą o silnym charakterze, która nie tolerowała lekceważenia.

Ciekawostki z Życia Sarah Bernhardt

Pierwsze doświadczenie aktorskie Sarah Bernhardt miało miejsce w wieku zaledwie siedmiu lat. W szkole z internatem w Auteuil zagrała rolę Królowej Wróżek w sztuce „Clothilde”. Była to jej pierwsza w karierze scena śmierci, co można uznać za symboliczny początek jej długiej i pełnej dramaturgii drogi artystycznej.

Victor Hugo, jeden z najwybitniejszych pisarzy francuskich, był pod ogromnym wrażeniem talentu Sarah Bernhardt. Nazywał jej sposób mówienia „złotym głosem”. To określenie stało się jednym z najsłynniejszych i najbardziej trafnych opisów jej niezwykłego warsztatu aktorskiego, podkreślając piękno i moc jej głosu.

Podczas studiów w Konserwatorium Paryskim, nauczyciele Sarah Bernhardt byli podzieleni co do oceny jej talentu. W kategorii tragedii sklasyfikowano ją dopiero na 14. miejscu, co wydaje się zaskakujące w kontekście jej późniejszych sukcesów w tym gatunku. Jednakże, w komedii zajęła wysokie, drugie miejsce, co mogło zwiastować jej wszechstronność i potencjał do różnorodnych ról.

Warto wiedzieć: Sarah Bernhardt odrzuciła propozycję małżeństwa od biznesmena oferującego jej 500 000 franków, przedkładając wolność nad stabilizację finansową.

Sarah Bernhardt pozostaje postacią nieśmiertelną w annałach teatru i historii kultury. Jej życie, naznaczone niezwykłym talentem, niezłomną wolą i niekonwencjonalnym podejściem do życia, stanowi fascynującą opowieść o drodze na szczyt i trwałym wpływie na sztukę. Odważnie przełamywała konwencje, eksplorowała nowe formy wyrazu i budowała legendę, która przetrwała wieki, inspirując kolejne pokolenia artystów i miłośników teatru.

Często Zadawane Pytania (FAQ)

Źródła:
https://en.wikipedia.org/wiki/Sarah_Bernhardt